Crynodeb

Nod Cynllun Strategol Medr yw ‘creu system addysg drydyddol hyblyg a chydgysylltiedig lle gall pawb ddysgu’r sgiliau a’r wybodaeth y bydd eu hangen arnynt ar gyfer economi a chymdeithas sy’n newid’. Rydym wedi ymrwymo i ddylunio darpariaeth prentisiaethau ar gyfer y dyfodol mewn ffordd sy’n ymateb i flaenoriaethau Llywodraeth Cymru o ran sgiliau a bodloni anghenion dysgwyr, cyflogwyr a’r economi. Mae prentisiaethau’n ysgogiad sylweddol i gynyddu cynhyrchiant a helpu i dyfu gweithlu medrus ac amrywiol.

Bydd y rhaglen brentisiaethau newydd yn dechrau ar 1 Awst 2027 a bydd yn fwy ymatebol a hyblyg er mwyn ymateb i’r newidiadau yn ein heconomi.

Ym mis Mai 2026, cynhaliom ymgynghoriad ar ddull cyllido arfaethedig ar gyfer y rhaglen brentisiaethau newydd sy’n arwain at gymwysterau rheoleiddiedig ar lefelau 2-5, a oedd yn cynnwys ymgysylltu â darparwyr addysg drydyddol, cyrff diwydiant, cyflogwyr a rhanddeiliaid eraill.

Gofynnom am safbwyntiau ar y canlynol:

• Egwyddorion lefel uchel y model cyllido newydd
• Manteision y model cyllido newydd
• Canlyniadau anfwriadol rhoi’r model cyllido newydd ar waith
• Costau ychwanegol prentisiaethau

Bu clywed gan randdeiliaid yn allweddol i helpu Medr i lunio’r model cyllido newydd ac ystyried yn llawn y canlyniadau anfwriadol a nodwyd.

Mae’r ddogfen hon yn darparu crynodeb o themâu allweddol o’r ymatebion i gwestiynau’r ymgynghoriad a sut rydym wedi penderfynu ymateb wrth gadarnhau’r model cyllido newydd.

Mae Atodiad A yn darparu dadansoddiad manylach o adborth yr ymgynghoriad.

Crynodeb o’r cyhoeddiad

1. Mae’r cyhoeddiad hwn yn nodi gofynion a threfniadau cyllido Medr ar gyfer gweithgarwch Biwroau Cyflogaeth a Menter (EEB) yn 2026/27. Mae’n cadarnhau trefniadau monitro, llinellau amser ac yn atodi templedi monitro.

2. Nod y Biwroau Cyflogaeth a Menter yw cyflawni deilliannau cyflogaeth a hunangyflogaeth cadarnhaol ar gyfer myfyrwyr, trwy ddarparu pecyn o gymorth i ddatblygu sgiliau cyflogadwyedd, menter ac entrepreneuraidd dysgwyr. Dylid rhoi’r cymorth hwn trwy gydweithio gyda chyflogwyr, Gyrfa Cymru, y Partneriaethau Sgiliau Rhanbarthol, a phartneriaid allweddol eraill i ddatblygu cyfleoedd i ddysgwyr yn eu rhanbarthau.

3. Dylid defnyddio’r cyllid i barhau i integreiddio darpariaeth menter ac entrepreneuriaeth o fewn y Biwroau Cyflogaeth a Menter, gan amcanu at gynyddu’r cyfleoedd hunangyflogaeth sydd ar gael i ddysgwyr ac ymadawyr, yn ogystal â hybu’r arfer o wreiddio cyflogadwyedd ac entrepreneuriaeth o fewn y cwricwlwm er budd dysgwyr.

Cyllid 2026/27

4. Mae cyfanswm y gyllideb sydd ar gael i gefnogi’r Biwroau Cyflogaeth a Menter rhwng 1 Awst 2026 a 31 Gorffennaf 2027 yn £1,320,000. Mae’r cyllid hwn yn cynnwys £960,000 o gyllid Medr a £360,000 gan Busnes Cymru, y mae’n rhaid ei ddefnyddio i gefnogi’r elfen Menter ac Entrepreneuriaeth o weithgarwch y Biwroau Cyflogaeth a Menter mewn Sefydliadau Addysg Bellach (SABau) yng Nghymru. Bydd cyfanswm y dyraniad yn parhau i gael ei rannu’n gyfartal ar draws 12 SAB yng Nghymru fel bod pob SAB yn cael cyfanswm dyraniad o £110,000 yn 2026/27.

Monitro a ffrâm amser

5. Mae’n ofynnol i SABau gyflwyno adroddiad monitro interim a diwedd blwyddyn, gan ddefnyddio’r templedi yn Atodiad A a B, i Medr erbyn y dyddiadau a nodir yn y llinell amser ym mharagraff 24. Gan bod y cyllid menter ar gyfer 2026/27 yn cael ei ddarparu gan Lywodraeth Cymru, bydd gwybodaeth yr adroddir arni wrth Medr yn erbyn y gofynion hynny’n cael ei rhannu gyda Llywodraeth Cymru fel y gellir monitro effaith ei chyllid.

Cam Gweithredu	Cyfrifoldeb	Dyddiad
Taliad cyntaf o £83,600 i Fiwroau Cyflogaeth a Menter ar gyfer 2026/27	Medr	Medi 2026
Cyflwyno adroddiad interim i Medr	Biwroau Cyflogaeth a Menter	29 Ionawr 2027
Taliad olaf o £26,400 i Fiwroau Cyflogaeth a Menter ar gyfer 2026/27	Medr	Ebrill 2027
Cyflwyno adroddiad diwedd blwyddyn i Medr	Biwroau Cyflogaeth a Menter	30 Gorffennaf 2027
Cyflwyno Datganiad o Wariant i Medr	Biwroau Cyflogaeth a Menter	31 Awst 2027

Mae fframweithiau prentisiaeth Lefel 2 newydd ar gael nawr yng Nghymru o fewn y sector adeiladu yn dilyn newidiadau a gyhoeddwyd gan Lywodraeth Cymru, Cymwysterau Cymru a Medr ar 11 Chwefror 2026.

Bydd y cyfleoedd hyn yn gwella amrywiaeth y llwybrau i mewn i’r sector hwn gan greu cyfleoedd newydd i gyflogwyr ddatblygu talent fedrus. Bwriedir iddynt alluogi prentisiaid i ddatblygu’r sgiliau, y wybodaeth a’r cymhwysedd y bydd eu hangen arnynt i ymuno â’r sector a chamu ymlaen ynddo. Mae’r llwybrau newydd ar gael ar Lefel 2 mewn gosod brics a gwaith saer ar safle ac ar Lefel 3 mewn gorchuddio lloriau ac oeri, aerdymheru a phympiau gwres.

Dywedodd James Owen, Prif Weithredwr Medr:

“Bydd y llwybrau newydd hyn yn rhoi mwy o opsiynau i ddysgwyr a chyflogwyr ar gyfer datblygu sgiliau mewn galwedigaethau adeiladu allweddol. Rydyn ni’n falch o fod wedi gallu cefnogi llwybrau mwy hygyrch er mwyn helpu dysgwyr i ddechrau ar eu gyrfaoedd yn y sector pwysig hwn sy’n tyfu.”

Nodiadau:

• Caiff y fframweithiau prentisiaeth Lefel 3 presennol mewn gosod brics a gwaith saer ar safle eu diddymu ar 31 Hydref 2026.
• Caiff llwybrau prentisiaeth Lefel 3 newydd mewn crefft gosod brics a chrefft gwaith saer ar safle eu cyflwyno ym mis Awst 2027, gan gynnig cyfleoedd i gamu ymlaen i’r dysgwyr hynny sy’n cwblhau un o’r prentisiaethau sylfaen Lefel 2 newydd yn y galwedigaethau hyn yn llwyddiannus.
• Dylai dysgwyr sydd â diddordeb mewn cael rhagor o wybodaeth am gyfleoedd i ddilyn prentisiaeth gysylltu â’u coleg addysg bellach neu eu darparwr prentisiaethau lleol.
• Mae prentisiaethau sylfaen newydd mewn gweithrediadau gwella adeiladau ac mewn sgaffaldio wrthi’n cael eu datblygu a byddant ar gael ar ddechrau 2027.

Rhagor o wybodaeth am fframweithiau prentisiaeth Pwyntiau cyswllt darparwyr prentisiaethau

Mae Medr wedi lansio proses newydd sydd â’r nod o greu cyfleoedd newydd i gynnal prentisiaethau o fis Awst 2027 ymlaen.

Bydd y Rhaglen Brentisiaethau newydd, am y tro cyntaf erioed, yn cynnig grantiau i rwydwaith o ddarparwyr sy’n gallu cynnal prentisiaethau mewn amrywiaeth o fframweithiau sector, o Amaethyddiaeth, yr Amgylchedd a Gofalu am Anifeiliaid i Drafnidiaeth, Moduron, Peirianneg a Logisteg.

Hefyd, caiff y Rhaglen ei hategu gan ffordd newydd o gyllido fframweithiau prentisiaeth a fydd yn cynnig llwybrau cynnydd cliriach a mwy o hyblygrwydd yn y ffordd y cânt eu cynnal.

Mae’r Rhaglen newydd wedi cael ei datblygu yn dilyn ymgysylltu ac ymgynghori helaeth â dysgwyr, cyflogwyr, cyrff diwydiant, darparwyr a phartneriaid eraill ledled Cymru, a’i nod yw creu system brentisiaethau:

• sy’n ymateb yn gyflym i anghenion o ran sgiliau a blaenoriaethau economaidd
• y gall dysgwyr a chyflogwyr ei deall a’i defnyddio’n haws
• sy’n gwella’r profiad i ddysgwyr, gan gynnig llwybrau cynnydd cliriach, gwell cymorth, mwy o hyblygrwydd, a mwy o gyfleoedd drwy gyfrwng y Gymraeg
• sy’n cynnwys cyflogwyr yn well yn y broses o lunio fframweithiau prentisiaeth.

Dywedodd James Owen, Prif Weithredwr Medr:

“Mae’r Rhaglen Brentisiaethau wedi sicrhau buddion sylweddol i ddysgwyr, i gyflogwyr ac i Gymru.

“Wrth i’r rhaglen bresennol ddirwyn i ben, mae gennym gyfle i ailddylunio’r ffordd y caiff prentisiaethau eu cynnig yng Nghymru er mwyn rhoi adlewyrchiad gwell o ofynion y gweithlu a disgwyliadau dysgwyr sy’n datblygu’n barhaus, ac achub ar y cyfleoedd y mae creu Medr wedi’u cyflwyno i’r dirwedd addysg drydyddol a sgiliau.

“Rydyn ni wedi gwrando ar yr hyn a ddywedodd dysgwyr, cyflogwyr a darparwyr wrthym yn ystod ein hymgynghoriad ar ddyfodol prentisiaethau yng Nghymru. Mae’r rhaglen newydd yn adlewyrchu’r adborth hwnnw, a bydd yn fwy ymatebol i’r galw gan gyflogwyr, yn cefnogi dysgwyr drwy gydol eu gyrfaoedd, ac yn helpu Cymru i ddatblygu’r sgiliau y bydd eu hangen ar gyfer twf economaidd yn y dyfodol.

“Mae’r rhaglen newydd yn cynnig cyfleoedd newydd i ddarparwyr sy’n gallu dangos bod ganddynt y gallu sefydliadol, yr arweinyddiaeth, y gwydnwch ariannol a’r capasiti cyflwyno sy’n angenrheidiol i weithio mewn partneriaeth i gyflwyno darpariaeth prentisiaethau Cymru o 2027 ymlaen.

“I gyflogwyr, nod y rhaglen newydd yw ymateb i anghenion y gweithlu a helpu i ddatblygu sgiliau ledled Cymru.

“Gall prentisiaid y presennol a’r dyfodol fod yn hyderus y bydd hyn yn arwain at ddysgu o ansawdd da, cyfleoedd i wneud cynnydd, a chanlyniadau cadarnhaol a fydd yn eu paratoi fwyfwy ar gyfer byd gwaith sy’n newid.”

Mae manylion llawn am y broses gwneud cais i ddarpar ddarparwyr, cymhwysedd a chyllid i’w gweld ar wefan Medr:

Y Rhaglen Brentisiaethau yng Nghymru: cais am grant

Nodiadau

Gall amrywiaeth o sefydliadau wneud cais, gan gynnwys darparwyr presennol, newydd-ddyfodiaid, sefydliadau addysg bellach, sefydliadau addysg uwch, sefydliadau elusennol, sefydliadau’r sector cyhoeddus a phartneriaethau cydweithredol.

Rhaid i ddarpar ddarparwyr gyflwyno cais cychwynnol er mwyn dangos eu bod yn bodloni amodau cyllid Medr erbyn 2 Hydref 2026.

Caiff digwyddiad gwybodaeth ar-lein ei gynnal am 11:00 ar 8 Medi 2026 ar gyfer darpar ddarparwyr sydd â diddordeb mewn gwneud cais i gynnal y Rhaglen Brentisiaethau yng Nghymru. Gellir trefnu lle yn y digwyddiad hwn drwy Eventbrite.

Crynodeb

Mae’r ddogfen hon yn darparu gwybodaeth i sefydliadau sy’n dymuno gwneud cais am y grant Rhaglen Brentisiaethau newydd yng Nghymru, sydd i ddechrau ym mis Awst 2027.

Mae’n nodi gofynion y rhaglen, y broses ymgeisio a’r trefniadau asesu.

Bydd y grantiau cychwynnol yn cael eu dyfarnu am gyfnod o bedair blynedd.

Diben y Rhaglen Brentisiaethau newydd

Diben y Rhaglen Brentisiaethau yw sicrhau darpariaeth prentisiaethau o ansawdd uchel sy’n bodloni anghenion dysgwyr, cyflogwyr ac economi Cymru yn y presennol a’r dyfodol.

Mae’r rhaglen wedi’i chynllunio i gefnogi darparwyr a all ddangos y gallu trefniadol, yr arweinyddiaeth, y gwydnwch ariannol a’r capasiti darparu sydd ei angen i weithredu fel partneriaid strategol o fewn system addysg drydyddol Cymru.

Egwyddorion dylunio

Mae dyluniad y rhaglen brentisiaethau wedi’i seilio ar ymgysylltu helaeth â rhanddeiliaid a gwersi a ddysgwyd o drefniadau comisiynu prentisiaethau blaenorol.

Mae sawl egwyddor allweddol wedi llywio datblygiad y rhaglen:

• Rhaglen i bob oed (16 oed a hŷn) 
• Yn darparu prentisiaethau o ansawdd uchel o lefel 2 i lefel 6
• Yn ymateb i newidiadau i’r galw am sgiliau ar draws yr economi ac i anghenion rhanbarthol o ran sgiliau
• Yn ymateb i flaenoriaethau Llywodraeth Cymru o ran sgiliau, gan gynnwys ymateb i dechnolegau sy’n newid a sgiliau gwyrdd
• Yn bodloni anghenion dysgwyr a chefnogi eu dilyniant drwy’r system addysg drydyddol ac i mewn i’w gyrfa ddewisol a thrwy gydol yr yrfa honno
• Hyblyg ac ymatebol, gan sicrhau bod y cymwysterau a’r sgiliau cywir yn cael eu darparu i fodloni anghenion cyflogwyr, dysgwyr a’r economi
• Yn darparu prentisiaethau cynhwysol sy’n hygyrch i ddysgwyr o amrywiaeth o gefndiroedd, gan gynnwys rhai â nodweddion gwarchodedig ac sydd o dan anfantais economaidd-gymdeithasol
• Yn cynyddu cyfleoedd i bob prentis ddatblygu, cynnal a defnyddio eu sgiliau Cymraeg drwy gydol eu hyfforddiant a’u cyflogaeth, gan eu galluogi i gyfrannu at weithlu sy’n gynyddol ddwyieithog
• Yn cynnig darpariaeth o ansawdd uchel sy’n cryfhau deilliannau a chyrhaeddiad dysgwyr.

Sut i ymgeisio

Mae’r Rhaglen Brentisiaethau a gyllidir drwy grant wedi’i threfnu o amgylch tair elfen gyflwyno:

• Elfen 1 – Y Rhaglen Brentisiaethau Graidd – cyflwyno fframweithiau sy’n arwain at gymwysterau rheoleiddiedig ar lefelau 2-5. 
• Elfen 2 – Rhaglen Prentisiaethau Gradd – cyflwyno fframweithiau sy’n arwain at raddau ar lefel 2 a ddyfernir gan brifysgolion.
• Elfen 3 – Rhaglen Prentisiaethau â Chymorth (Mae prentisiaethau â chymorth yn rhoi cefnogaeth ychwanegol i brentisiaid ag anghenion cyflogaeth a dysgu cymhleth, gan eu galluogi i gwblhau eu prentisiaethau’n llwyddiannus.)

Bydd angen i ddarparwyr wneud cais ar wahân ar gyfer pob un o dair elfen y rhaglen.

Cwblhewch yr holl gwestiynau perthnasol ar y ffurflen gais yn Atodiad A.

Applications may be submitted by organisations that can demonstrate the legal, financial, governance and operational capability required to deliver apprenticeship provision within Wales.

Gall sefydliadau cymwys gynnwys:

• Sefydliadau Addysg Bellach (Elfen 1 a 3)
• Sefydliadau Addysg Uwch (Elfen 1 a 2)
• Darparwyr Hyfforddiant Annibynnol (Elfen 1 a 3)
• Sefydliadau Elusennol a Di-elw (Elfen 1 a 3)
• Sefydliadau’r Sector Cyhoeddus (Elfen 1 a 3)
• Partneriaethau Cydweithredol a Chonsortia (Elfen 1 a 3)

Dyddiad cau a rhagor o wybodaeth

Y dyddiadau cau ar gyfer ceisiadau yw:

• Cam 1 – 02 Hydref 2026
• Cam 2 – 31 Rhagfyr 2026 

Cynhelir digwyddiad gwybodaeth ar-lein am 11:00 ar 8 Medi 2026 ar gyfer darparwyr posibl sydd â diddordeb mewn cyflwyno cais i gyflwyno’r Rhaglen Brentisiaethau yng Nghymru. Gellir archebu lle yn y digwyddiad drwy Eventbrite.

Sesiwn ar-lein: 08 Medi 2026

Pwyntiau allweddol

Ystadegau Swyddogol a gyhoeddwyd ar 20 Awst 2026. Ceir y diweddariad nesaf ym mis Chwefror 2027.

• Dechreuodd 4,525 o raglenni dysgu prentisiaeth yn Ch3 2025/26 (p), o gymharu â 3,915 yn Ch3 2024/25.
• Ymhlith y prentisiaethau uwch y gwelwyd y cynydd mwyaf o gymharu â Ch3 y flwyddyn gynt, sy’n cynyddu o 28% (p).
• Gofal Iechyd a Gwasanaethau Cyhoeddus oedd y sector eang mwyaf poblogaidd yn Ch3 2025/26 (p) hefo 2,415 raglenni dysgu prentisiaethau yn ddechreuwyd. Roedd 53% o’r holl raglenni dysgu prentisiaethau a ddechreuwyd mewn Gofal Iechyd a Gwasanaethau Cyhoeddus.
• Roedd 66% o raglenni dysgu prentisiaeth wedi’u dechrau gan ddysgwyr gwrywaidd yn Ch3 2025/26 (p), roedd hyn wedi gostwng 1 pwynt canran o gymharu â Ch3 2024/25.
• Roedd 46% o raglenni dysgu prentisiaeth wedi’u dechrau gan ddysgwyr 25 i 39 oed yn Ch3 2025/26 (p) o gymharu â 44% yn Ch3 y flwyddyn gynt.
• Roedd 18% o raglenni dysgu prentisiaeth wedi’u dechrau gan ddysgwyr o gefndiroedd lleiafrifol ethnig yn Ch3 2025/26 (p), roedd hyn wedi cynyddu 2 pwynt canran o gymharu â Ch3 2024/25
• Roedd 13% o raglenni dysgu prentisiaeth wedi’u dechrau yn Ch3 2025/26 (p) gan ddysgwyr a oedd yn nodi bod ganddynt anabledd ac/neu anhawster dysgu, dim newid o gymharu â Ch3 2024/25.
• Roedd 24% o’r dysgwyr a ddechreuodd raglenni dysgu prentisiaeth yn ddysgwyr sy’n byw yn y 20% o gymdogaethau â’r mwyaf o amddifadedd yng Nghymru yn 2025/26 Ch3 (p).
• Mae 96,255 o brentisiaethau wedi’u dechrau rhwng Mai 2020 ac Ebrill 2026, yn rhan o’r cynnydd tuag at darged Llywodraeth Cymru yn y tymor Senedd blaenorol o 100,000 o brentisiaethau. Gan gynnwys y dysgwyr a ddechreuodd raglenni na chânt eu cyfrif fel rhan o’r mesur mwy trwyadl ar gyfer y targed, dechreuodd gyfanswm o 105,570 o ddysgwyr brentisiaethau yn ystod y cyfnod.
• Roedd y Rhaglen Lywodraethu’n ar gyfer tymor y Senedd 2021 i 2026 wedi cynnwys targed i greu 125,000 o brentisiaethau pob oed. Yn ystod cyfarfod Pwyllgor yr Economi, Masnach a Materion Gwledig ar 26 Mehefin 2024, fe gytunodd Ysgrifennydd y Cabinet dros yr Economi, Ynni a’r Gymraeg ar darged newydd o 100,000 o brentisiaethau pob oed i gynnal targed tymor blaenorol y Senedd o 100,000.

Roedd cyllideb Llywodraeth Cymru ar gyfer prentisiaethau yn y flwyddyn ariannol 2023-24 yn £139m ac yn £144m yn 2024-25 (Ffynhonnell: Dyraniadau cyllid Medr 2025 i 2026).). Yn ystod blynyddoedd blaenorol, roedd cyllid ychwanegol ar gyfer prentisiaethau o Gronfa Gymdeithasol Ewrop (£43m yn 2023-24 Dyraniadau cyllid Medr 2025 i 2026). Fe ddaeth hyn i ben erbyn y flwyddyn ariannol 2024-2025.

Rhaglenni dysgu Prentisiaeth a ddechreuwyd: dangosfwrdd rhyngweithiol

Amgylchedd a Diwylliant Ymchwil Cymru

1. Fel a nodir yn ein Cynllun Strategol, mae Medr yn ymrwymedig i ddatblygu amgylcheddau ymchwil â diwylliannau cadarnhaol sy’n denu ac yn cadw’r ymchwilwyr a’r arloeswyr gorau o bob rhan o’r byd. Rydym yn uchelgeisiol ar gyfer ein sector ymchwil yng Nghymru. Mae arnom eisiau i Gymru fod yn adnabyddus fel lle gwych i wneud ymchwil sydd, trwy gydweithio, yn sicrhau manteision cymdeithasol, economaidd a diwylliannol.

2. Mae datblygiad a chynaliadwyedd diwylliannau ymchwil iach mewn prifysgolion yn allweddol i gefnogi ymchwil ragorol. Mae hefyd yn bwysig yn ei rinwedd ei hun. Mae arnom eisiau cefnogi’r gweithlu amrywiol sy’n cyfrannu at ymchwil, gan gynnwys staff technegol a phroffesiynol. Trwy ein cyllid, a’n gwaith gyda phartneriaid eraill, gan gynnwys cyrff cyllido’r DU ar REF 2029, byddwn yn rhoi anogaeth ar gyfer amgylcheddau ymchwil sy’n ategu uniondeb, amrywiaeth, cynwysoldeb, llesiant, iechyd meddwl a pharch.

3. Mae cyllid WREC yn darparu cymorth wedi’i neilltuo ar gyfer gwella diwylliannau ac amgylcheddau ymchwil. Fodd bynnag, mae Medr yn disgwyl y dylai cynnal diwylliant iach fel rhan annatod o weithgarwch ymchwil ac arloesi a’i gefnogi’n chael ei gefnogi’n strategol drwy gyllid craidd ar gyfer ymchwil ac arloesi.

4. Dyrennir y bydsoddiad o £200,000 i brifysgolion Cymru i gefnogi prosiectau, rhaglenni a gweithgareddau sy’n cyfrannu’n weithredol at gefnogi neu ddatblygu diwylliannau ac amgylcheddau ymchwil cadarnhaol ac iach. Gellid defnyddio’r cyllid hwn i estyn prosiectau presennol, a hefyd ar gyfer gweithgareddau a seilwaith newydd.

5. Ar gyfer y pedwerydd flwyddyn hon o gyllid, byddem yn annog sefydliadau i barhau i wreiddio ffordd werthusol o feddwl yn eu gweithgareddau i ddeall deilliannau ac effeithiau eu gweithgareddau diwylliant ymchwil. Y rheswm dros hyn yw er mwyn sicrhau bod y gweithgareddau’n gwneud newidiadau pendant i ddiwylliant ymchwil neu’n esgor ar wersi ynglŷn â’r hyn sy’n gweithio. Yn y flwyddyn academaidd hon mae gennym ddiddordeb yn neilliannau gwerthusiadau interim.  Bydd Medr yn paratoi gwerthusiad o’r gronfa WREC yn 2027 ac mae’n bosib y byddwn yn geisio trafodaethau dilynol yn seiliedig ar eich cyflwyniadau monitro.

6. Wrth benderfynu sut i ddefnyddio dyraniadau, dylai sefydliadau barhau i gyfeirio at y tair thema a amlinellir yn y tabl isod. Mae’r rhain yn seiliedig ar themâu a ddatblygwyd trwy ymgysylltu â sectorau ymchwil Cymru a’r DU. Nid rhestr gynhwysfawr mo hon ac anogir sefydliadau i ddefnyddio’r cyllid yn hyblyg gan ystyried eu blaenoriaethau strategol, ac egwyddorion ehangach sy’n ymwneud â gwella diwylliannau ac amgylcheddau ymchwil.

Themâu	Is-feysydd posibl i gyd-fynd â hynny
Creu Diwylliant/ Diwylliannau Ymchwil Cadarnhaol	• Gwobrwyo a chydnabod ymddygiadau cadarnhaol • Adnabod sut y mae diwylliant ymchwil cadarnhaol yn edrych gan gynnwys ar gyfer llesiant ac iechyd meddwl • Gwerthfawrogi gweithgarwch ymchwil amrywiol • Datblygiad gyrfa ymchwilwyr a phroffesiynau cysylltiedig • Cymorth ar gyfer prosesau pontio gyrfaol, mandylledd gyrfaol a symudedd rhwng sectorau • Datblygu fframweithiau diwylliant ymchwil •  Gwella seilwaith a chapasiti i roi cymorth i ennill mwy o grantiau ymchwil • Mynd i’r afael â bwlio ac aflonyddu • Colegoldeb a pherthyn • Gwerthfawrogi’r ystod lawn o brofiadau, sgiliau a chyfraniadau gan bawb sy’n cyfrannu at ymchwil
Gwreiddio Cydraddoldeb, Amrywiaeth a Chynhwysiant	• Deall ac ymdrin â rhwystrau i gynhwysiant ar gyfer ymgeiswyr o grwpiau sydd heb gynrychiolaeth ddigonol yn y cyflenwad o dalent ymchwil gyda golwg ar sicrhau bod yr amgylchedd ymchwil yn hygyrch, yn gynhwysol ac yn deg i bawb • Cydnabod yr holl gyfraniadau gan staff a’r fframweithiau llwybrau gyrfa ar eu cyfer, gan gynnwys ar gyfer staff â chontractau am gyfnod penodedig, staff technegol a staff sy’n galluogi ymchwil • Gwella mynediad at ymchwil a chyfranogiad mewn ymchwil o blith grwpiau sydd heb gynrychiolaeth ddigonol • Deall ac ymdrin â’r heriau a brofir gan y rhai a all fod yn profi anfanteision lluosog
Ymchwil Gyfrifol	• Uniondeb, bod yn agored a moeseg • Gwella’r modd y cynhelir ymchwil a’i atgynyrchioldeb • Asesu a diwygio ymchwil • Cydweithio a chynnull sefydliadau i rannu arfer • Atgynyrchioldeb metrigau

Cynhwysiant

7. Mae gan y sector ymchwil rôl bwysig o ran cefnogi Cymru gynhwysol, gan gynnwys cyfleoedd i wella cymorth i staff a myfyrwyr sy’n profi anfantais ar hyn o bryd. Mae dyletswydd strategol ar Medr i hybu cyfle cyfartal ac rydym wedi nodi ymrwymiadau a chamau gweithredu i gyflawni hyn yn ein Cynlluniau Strategol a Gweithredol. Mae Medr yn datblygu system reoleiddio newydd sy’n cynnwys amodau ar les staff a myfyrwyr a chyfle cyfartal.

8. Bydd hi’n ofynnol i ddarparwyr addysg uwch gydymffurfio â’r amodau hyn, gan gynnwys fel y maent yn berthnasol i ymchwil. Mae Medr yn disgwyl i gyllid WREC gael ei ddefnyddio i ymdrin â rhwystrau i gynhwysiant ar gyfer grwpiau sydd heb gynrychiolaeth ddigonol yn y cyflenwad o dalent ymchwil ac i ddatblygu amgylchedd ymchwil cefnogol a chynhwysol, sy’n gwerthfawrogi cyfraniad staff academaidd, staff sy’n galluogi ymchwil a staff cymorth ymchwil, a staff gwasanaethau proffesiynol.

9. Rydym yn croesawu’n arbennig weithgareddau sy’n cynorthwyo pobl sydd â nodweddion gwarchodedig i gael mynediad cyfartal at yrfaoedd ymchwil boddhaus ac i gyfranogi mewn ymchwil fel dinasyddion, gan gyfrannu at strategaethau a chynlluniau Llywodraeth Cymru sy’n gysylltiedig â chydraddoldeb gan gynnwys, ymhlith eraill, y Cynllun Hawliau Pobl Anabl.

10. Rydym hefyd yn croesawu gweithgareddau sy’n gwneud cynnydd tuag at nodau a chamau gweithredu’r Cynllun Gweithredu Cymru Wrth-hiliol, ac yn ystyried ymrwymiadau’r sefydliad yng nghynllun gweithredu ei siarter cydraddoldeb hil. Rydym yn disgwyl gweld myfyrwyr a staff ymchwil yn cael eu cynnwys yn strategaethau a chynlluniau gweithredu llesiant ac iechyd, gan gynnwys iechyd meddwl, sefydliadau, sy’n ofynnol trwy gyllid llesiant ac iechyd Medr: Medr/2026/33: Cefnogi gwrth-hiliaeth mewn addysg uwch: canllawiau a dyraniadau 2026/27.

11. Disgwylir i sefydliadau sicrhau bod myfyrwyr ymchwil a staff yn cael eu cynnwys yn strategaethau a chynlluniau gweithredu lles a iechyd y sefydliadau, gan gynnwys iechyd meddwl, sy’n ofynnol trwy arian lles ac iechyd Medr: Medr/2026/37: Cyllid llesiant ac iechyd meddwl addysg uwch 2026/27.

12. Mae Medr yn mynd ati’n frwd i hyrwyddo’r defnydd o’r Gymraeg mewn ymchwil, nid dim ond i feithrin amgylchedd cyfoethog a chynhwysol sy’n adlewyrchu treftadaeth ddiwylliannol Cymru, ond hefyd gan gydnabod y dyletswyddau statudol a osodir ar sefydliadau i gefnogi’r Gymraeg a darpariaeth cyfrwng Cymraeg. Gellir defnyddio cyllid WREC i gefnogi gweithgareddau i roi anogaeth ar gyfer ymchwil trwy gyfrwng y Gymraeg.

Rhannu gwersi ac arferion da

13. Mae Medr yn cydnabod pwysigrwydd cydweithio ar draws y sector i ddatblygu diwylliannau ymchwil cadarnhaol a rôl sefydliadau megis Rhwydwaith Arloesi Cymru (WIN), Cymdeithas Ddysgedig Cymru, a Prifysgolion Cymru. Rydym yn gweithio trwy bartneriaethau a gyllidir gyda’r sefydliadau hyn i barhau i gefnogi cymunedau amrywiol i achosi newid. Anogir sefydliadau’n gryf i gydweithio ac adeiladu ar weithgareddau presennol sy’n cefnogi diwylliannau ymchwil cadarnhaol, er enghraifft: Rhaglen Datblygu Ymchwilwyr (Cymdeithas Ddysgedig Cymru).

14. Yn ystod 2025/26, cefnogodd Medr Gymdeithas Ddysgedis Cymru trwy’r Gronfa Gydweithredol i gyflwyno’r Cynllun Grant Rhwydweithiau Diwylliant Ymchwil. Fel rhan o Gronfa WREC ehangach, mae’r Gronfa Gydweithredol yn hybu diwylliant ymchwil drwy gyfuniad o weithgareddau a arweinir gan sefydliadau a gweithgareddau a arweinir gan y gymuned. Bydd y cefnogaeth hon yn parhau yn 2026/27.

15. Mae diwylliant ymchwil cadarnhaol a chynhwysol yn hanfodol i ddatblygu cenhadaeth ddinesig prifysgolion yng Nghymru. Trwy feithrin amrywiaeth, tegwch, a chydweithio, mae prifysgolion yn galluogi ymchwil sy’n ymatebol yn gymdeithasol ac yn cael ei llywio gan y gymuned a honno’n dwyn manteision cymdeithasol, economaidd a diwylliannol ystyrlon i Gymru a’i chymunedau. Mae amgylcheddau cynhwysol hefyd yn gallu cefnogi dulliau ymgysylltu arloesol, gan rymuso ymchwilwyr i gyd-greu gwybodaeth a datrysiadau gyda phartneriaid allanol.

Dyraniadau sefydliadol

16. Mae’r dull a ddefnyddir i ddyrannu cyllid ar gyfer 2026/27 yn seiliedig ar ddata staff a myfyrwyr HESA 2024/25:

• Nifer y staff CagALl ar gontractau ymchwil-yn-unig yn y sefydliad addysg uwch
• Nifer y staff CagALl ar gontractau addysgu ac ymchwil yn y sefydliad addysg uwch
• Nifer y myfyrwyr ymchwil ôl-radd yn y sefydliad addysg uwch

17. Defnyddir isafswm dyraniad o £5k i sicrhau bod gan bob prifysgol ddyraniad defnyddiadwy i wella eu diwylliannau ac amgylcheddau ymchwil. Mae data HESA a ddefnyddiwyd wedi cael ei wirio gan brifysgolion.

Sefydliad	CagALl: Contractau Ymchwil	CagALl: Contractau Addysgu ac Ymchwil	CagALl: Myfyrwyr Ymchwil Ôl-radd	CagALl: Cyfanswm	CagALl: Dyraniad
Prifysgol De Cymru	56.595	667.857	197.59	922	£18,974
Prifysgol Aberystwyth	99.848	277.406	247.982	625	£12,866
Prifysgol Bangor	168.63	276.204	510.625	955	£19,662
Prifysgol Caerdydd	855.976	1,361.392	1,578.527	3796	£78,114
Prifysgol Cymru y Drindod Dewi Sant	33.849	354.494	347.715	736	£15,147
Prifysgol Abertawe	366.817	602.350	681.284	1,650	£33,964
Prifysgol Metropolitan Caerdydd	28.991	568.069	169.468	767	£15,774
Prifysgol Wrecsam	3.544	219.114	44.494	267	£5,498
Cyfanswm	1,614.250	4,362.886	3,777.685	9,719	£200,000

18. Mae Medr yn nodi nad yw methodoleg dyrannu cyllid WREC yn benodol yn cynnwys staff sy’n cefnogi ymchwil megis rhai o’r gymuned dechnegol, a staff gwasanaethau proffesiynol. Mae Medr yn cydnabod cyfraniadau hollbwysig yr aelodau hyn o staff i ddiwylliannau ymchwil a’r amgylchedd ymchwil.

Trefniadau Monitro Cronfa WREC

19. Bydd taliadau ar gyfer blwyddyn academaidd 2026/27 yn cael eu gwneud ym mis Awst 2026. Mae Medr yn disgwyl sicrwydd ynghylch y prosiectau a’r gweithgareddau a gyflawnir trwy’r gronfa hon. Dylai dyraniadau gael eu gwario’n llawn ym mlwyddyn academaidd 2026/27.

20. Dylai sefydliadau gwblhau ffurflen fonitro cyllid WREC yn Atodiad A erbyn 24 Medi 2027:

• Rhan 1 – Cyd-destun Strategol: dynodwch gyd-destun strategol y diwylliant ymchwil yn eich sefydliad.
• Rhan 2 – Meysydd Thematig: dynodwch sut y mae’r gweithgareddau/prosiectau’n cyd-fynd â’r meysydd thematig a amlinellir ym mharagraff 7, a pha un: 1. a fyddai gweithgareddau wedi digwydd heb y cyllid, 2. a ddigwyddodd gweithgareddau trwy ddarparu cyllid WREC yn unig, ynteu 3. a allai gweithgareddau fod wedi digwydd heb y cyllid, ond i raddau llai.
• Rhan 3 – Gwerthuso:  eglurwch effeithiolrwydd ac effaith y prosiectau/gweithgareddau.
• Rhan 4– Cadarnhad: cadarnhewch fod cyllid WREC wedi cael ei wario yn unol â’r wybodaeth a amlinellir yn y cyhoeddiad hwn.

21. Bydd gwybodaeth a gyflwynir gan sefydliadau yn eu hadroddiadau’n sail i dystiolaeth i ategu penderfyniadau ynghylch cyllidebau a chymorth ar gyfer y diwylliant a’r amgylchedd ymchwil ledled Cymru yn y dyfodol.

22. Rydym yn croesawu cyflwyno adroddiadau monitro yn Gymraeg.

Rhagor o wybodaeth

23. I  gael rhagor o wybodaeth, cysylltwch â Hayley Moss ([email protected]).

Asesu effaith

24. Rydym wedi cynnal asesiad o’r effaith i helpu i ddiogelu rhag gwahaniaethu a hybu cydraddoldeb. Rydym yn rhagweld effaith gadarnhaol ar hil, rhyw, anabledd, oedran, crefydd a chred. Fe wnaethom hefyd ystyried effaith y polisi hwn ar y Gymraeg, darpariaeth yn y Gymraeg yn y sector AU yng Nghymru, nodweddion economaidd-gymdeithasol ac effeithiau posibl tuag at y nodau yn Neddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol (Cymru) 2015.

Yng Nghynllun Strategol Medr 2025-2030, fe wnaethon ni nodi ein huchelgais hirdymor i wella llesiant dysgwyr. Mae creu Medr, a’n gallu i weithio drwy’r sector addysg drydyddol ac ymchwil cyfan, yn creu cyfle unigryw i sicrhau cysondeb a chydlyniant yn y cynnig llesiant sydd ar gael i ddysgwyr yng Nghymru, a chefnogi disgwyliadau cliriach o ran pa gymorth y gallan nhw ei ddisgwyl.

Mae cyhoeddi’r Fframwaith Cyffredin ar gyfer Iechyd Meddwl a Llesiant yn gam pwysig ymlaen i ni tuag at wireddu’r uchelgais hwn.

Dechreuodd y broses o ddatblygu’r Fframwaith â’r cwestiwn: sut y gall Cymru hybu mwy o gysondeb mewn cymorth iechyd meddwl a llesiant i ddysgwyr heb greu baich diangen na’i gwneud hi’n ofynnol i ddarparwyr roi’r gorau i ffyrdd effeithiol o weithredu sydd eisoes ar waith? Fe wyddom ni o’n gwaith gyda darparwyr a rhanddeiliaid fod darparwyr addysg drydyddol yn gweithredu mewn cyd-destunau gwahanol iawn sydd ag anghenion dysgwyr, strwythurau ac adnoddau gwahanol. Roedd rhanddeiliaid yn glir bod angen i unrhyw fframwaith cyffredin ychwanegu gwerth, osgoi dyblygu a gweithio ar gyfer addysg uwch, addysg bellach, prentisiaethau a dysgu oedolion yn y gymuned drwyddynt draw.

Gan gydnabod yr amrywiaeth hon, fe wnaethon ni ddechrau ar ein gwaith ar y Fframwaith drwy adolygu’r dystiolaeth a oedd ar gael, arferion yn y sector a modelau gwelliant a oedd wedi ennill eu plwyf gan ddefnyddio dull damcaniaeth newid. Er bod llawer o enghreifftiau o fframweithiau iechyd meddwl a llesiant yn y sector addysg drydyddol, ni fyddai’r un fframwaith a oedd eisoes yn bodoli yn gallu cael ei fabwysiadu’n uniongyrchol. Yn lle hynny, fe wnaethon ni ddefnyddio’r fframweithiau hynny a oedd eisoes yn bodoli i brofi rhagdybiaethau, strwythuro trafodaethau gweithdai a sicrhau bod y dull a oedd yn datblygu yn adlewyrchu’r ffactorau roedden ni’n gwybod eu bod nhw’n dylanwadu ar lesiant dysgwyr, gan gynnwys dysgu, cymorth, amgylchedd, cydberthnasau ac arweinyddiaeth.

Drwy’r gweithdai, daeth sawl thema i’r amlwg yn glir:

• dylai dysgwyr allu deall ble i droi am gymorth,
• ni ddylai fod yn ofynnol i ddarparwyr ddisodli trefniadau effeithiol sydd eisoes ar waith,
• dylai cymorth fod yn gymesur â’r cyd-destun,
• a dylai’r fframwaith ganolbwyntio ar brofiad dysgwyr yn hytrach na rhagnodi modelau gwasanaeth, lefelau staffio neu strwythurau sefydliadau.

Fe wnaeth y cyfranogwyr hefyd bwysleisio pwysigrwydd ffiniau clir, gan gydnabod bod darparwyr yn cyflawni rôl bwysig o ran cefnogi llesiant, ond nad ydyn nhw’n cymryd lle’r GIG, gofal cymdeithasol na gwasanaethau statudol eraill.

Roedd y trafodaethau hyn yn sail ar gyfer drafft o’r Fframwaith y gwnaethon ni ei brofi â darparwyr, cynrychiolwyr y sector, dysgwyr, Llywodraeth Cymru, Estyn a phartneriaid eraill. Fe wnaeth ymgysylltu â dysgwyr atgyfnerthu pwysigrwydd gwybodaeth glir, iaith syml, llwybrau cymorth gweladwy a gwell dealltwriaeth o’r hyn a fydd yn digwydd ar ôl gofyn am help. Hefyd, fe wnaeth yr adborth o’r ymgynghoriad atgyfnerthu’r pwyslais ar hygyrchedd, cyd-destunau dysgu seiliedig ar waith, arferion presennol yn y sector a’r angen i sefydlu’r Fframwaith fel dull cyffredin yn hytrach na gofyniad cydymffurfio newydd.

Fe gawson ni ein cefnogi ar y daith hon gan gyngor arbenigol Grŵp y Fframwaith Cyffredin ar gyfer Iechyd Meddwl a Llesiant. Fe ddaeth y grŵp â chynrychiolwyr ynghyd o feysydd addysg uwch, addysg bellach, dysgu seiliedig ar waith, dysgu oedolion yn y gymuned, partneriaethau iechyd meddwl dysgwyr, GIG Cymru a chyrff y sector.

Mae’r Fframwaith sydd wedi cael ei lunio yn adlewyrchu’r mewnbwn cyfunol hwnnw. Y bwriad yw y bydd yn cynnig dull cyffredin sy’n addas ar gyfer dysgwyr o fewn cysyniad arfaethedig y Map Cymorth a fydd yn gallu eistedd ochr yn ochr â threfniadau presennol darparwyr. Bydd defnyddio Mapiau Cymorth yn golygu y bydd gofyn i ddarparwyr lenwi eu cynnig presennol mewn templed a fydd ar gael i ddysgwyr er mwyn helpu dysgwyr i ddeall yn well pa gymorth sydd ar gael, a chael gafael arno’n hyderus. Yn bwysig ddigon, mae’n canolbwyntio ar brofiad dysgwyr yn hytrach na model cyflawni cyffredin, gan alluogi darparwyr i barhau i adeiladu ar yr arferion effeithiol sydd eisoes ar waith, gan gydnabod nad yw’r un darparwr yn gweithio dan yr un amgylchiadau yn union.

Nid dyma ddiwedd y broses. Mae Medr yn gweld y Fframwaith fel sylfaen ar gyfer gwelliant a chydweithio parhaus. Fe fyddwn ni’n parhau i ymgysylltu â dysgwyr, darparwyr a phartneriaid er mwyn deall sut mae’n cael ei ddefnyddio’n ymarferol, rhannu gwersi a ddysgir a mireinio’r dull dros amser. Drwy ddatblygu momentwm ar y cyd a chynnal ffocws ar brofiad dysgwyr, rydyn ni’n gobeithio y bydd y Fframwaith hwn yn cyfrannu at ffordd fwy dealladwy, hygyrch a chyson o ymdrin â chymorth iechyd meddwl a llesiant ar gyfer dysgwyr ledled Cymru.

Fe hoffai Medr ddiolch i holl aelodau Gweithgor y Fframwaith Cyffredin ar gyfer Iechyd Meddwl a Llesiant am eu hamser, eu harbenigedd a’u hymroddiad drwy gydol y broses o ddatblygu’r Fframwaith hwn:

• Anne Jones – Cambrian Training
• Beth Allender – Rhaglen Partneriaeth Iechyd Meddwl Myfyrwyr Addysg Bellach ac Addysg Uwch
• Chris Laity – Prifysgolion Cymru
• Emma McCutcheon – educ8training
• Dr Emma Roberts – Cynghorydd – Prifysgol Salford
• Gemma Hartnoll – educ8training
• Hannah Wenden – Rhaglen Atal Hunanladdiad a Hunan-niwed, Perfformiad a Gwella GIG Cymru
• Ian Munton – Prifysgol Aberystwyth / AMOSSHE Cymru
• James Donaldson – Coleg Gŵyr Abertawe
• Kay Smith – Y Sefydliad Dysgu a Gwaith
• Marcus Westmoreland – Coleg Gŵyr Abertawe
• Robert Baynham – ColegauCymru
• Sally Lambah – Prifysgol Wrecsam / AMOSSHE Cymru
• Samantha Gunnarsson –  Y Coleg Merthyr Tudful / Rhwydwaith Iechyd Meddwl Addysg Bellach
• Sarah Quibell – Cyngor Sir Powys / Rhwydwaith Dysgu Oedolion yn y Gymuned
• Tamara Garnault – Addysg Oedolion Cymru

Am sgwrs sy’n ymwneud â’r Fframwaith, e-bostiwch [email protected].

Sam Bowen
Uwch Reolwr Cydraddoldeb a Lles

Cyflwyniad a chwmpas y fframwaith

1. Yn 2024, cyhoeddodd Gweinidogion Cymru y datganiad o flaenoriaethau strategol ar gyfer addysg drydyddol, ymchwil ac arloesi. Roedd un o’r blaenoriaethau hyn yn ei gwneud yn ofynnol i Medr greu fframwaith cyffredin ar gyfer cymorth iechyd meddwl a llesiant ym mhob rhan o’r sector addysg drydyddol ac ymgysylltu â darparwyr er mwyn ei wreiddio yn eu polisïau a’u harferion, gan sicrhau bod pob dysgwr yn cael cymorth cyson, cyn belled ag y bo’n ymarferol, gan wasanaethau iechyd meddwl ei ddarparwr ac yn deall lefel sylfaenol y cymorth y gall ddisgwyl ei gael yn y maes hwn.

2. Yr hyn a geir yn y ddogfen hon yw’r fersiwn ddrafft o’r Fframwaith Cyffredin ar gyfer Iechyd Meddwl a Llesiant mewn addysg drydyddol yng Nghymru, a fydd ar waith o fis Medi 2026 ymlaen.

3. Mae’r Fframwaith wedi’i ddylunio i gefnogi dull darparwr cyfan o ymdrin ag iechyd meddwl a llesiant drwy alluogi darparwyr addysg uwch, addysg bellach, prentisiaethau a dysgu oedolion yn y gymuned i’w roi ar waith mewn modd cymesur.

4. Nid yw’n cyflwyno gofynion rheoleiddio newydd, nac yn ei gwneud yn ofynnol i ddarparwyr ddisodli trefniadau sydd eisoes yn cefnogi iechyd meddwl a llesiant dysgwyr. Bwriedir i’r Fframwaith helpu darparwyr i adolygu, cyfleu ac atgyfnerthu trefniadau lles sydd eisoes ar waith, gan gynnwys drwy weithgarwch hunanwerthuso sy’n gysylltiedig â’r Amod Lles Staff a Dysgwyr. Mae’r egwyddorion sy’n canolbwyntio ar y dysgwr a dull y Map Cymorth yn cynnig strwythur a rennir er mwyn helpu darparwyr i fynegi a datblygu eu dulliau presennol.

5. Gweledigaeth y Fframwaith yw y bydd pob dysgwr, waeth beth fo’i leoliad, ei oedran neu ei fodd astudio, yn gallu deall pa gymorth sydd ar gael, sut i gael gafael arno, a beth y gall ddisgwyl ei gael gan ei ddarparwr. Ein huchelgais yw y bydd darparwyr yn creu adnodd sydd wedi’i fwriadu ar gyfer dysgwyr o’r enw Map Cymorth er mwyn gwireddu hyn.

6. Mae’r Fframwaith wedi’i ddylunio i ategu trefniadau a chanllawiau presennol darparwyr ac adeiladu arnynt yn hytrach na’u disodli. Ni fydd disgwyl i ddarparwyr greu strwythurau cwbl newydd lle bo eu dulliau presennol eisoes yn cefnogi’r profiad dysgwyr a ddisgrifir yn y Fframwaith hwn.

7. Tynnodd y gwaith ymgysylltu â dysgwyr a wnaed yn ystod y broses o ddatblygu’r Fframwaith sylw at awydd am wybodaeth gliriach am y cymorth sydd ar gael, sut i gael gafael arno, a beth i’w ddisgwyl wrth ofyn am help.

8. Mae’n debygol y bydd rhoi’r Fframwaith ar waith yn effeithiol yn cynnwys gweithio gyda GIG Cymru, awdurdodau lleol, cyflogwyr a phartneriaid eraill yn y trydydd sector, gan gydnabod cyfrifoldebau a rennir am gefnogi llesiant dysgwyr.

9. Nid yw’r Fframwaith yn rhagnodi modelau cyflawni, strwythurau sefydliadol na threfniadau staffio. Bydd darparwyr yn gallu penderfynu ar y ffyrdd gorau o gyflawni’r deilliannau hyn gan adlewyrchu eu cyd-destun, eu poblogaeth ddysgwyr a’u model cyflwyno.

10. Bydd Medr yn parhau i hyrwyddo, cefnogi a datblygu’r gwaith hwn gyda dysgwyr, darparwyr a phartneriaid. Byddwn yn ymgysylltu â’r sector er mwyn deall sut mae’r Fframwaith yn cael ei ystyried a’i roi ar waith yn ymarferol, ac yn rhannu’r gwersi i’w dysgu a ddaw i’r amlwg er mwyn cefnogi’r gwaith parhaus o ddatblygu profiad dysgwyr cyffredin ledled Cymru. Bydd y Fframwaith yn parhau i ddatblygu dros amser mewn ymateb i weithgareddau ymgysylltu â dysgwyr, profiadau darparwyr a thystiolaeth a ddaw i’r amlwg.

Egwyddorion ac elfennau craidd y Fframwaith

11. Bydd disgwyl i ddarparwyr ymdrin ag iechyd meddwl a llesiant yn unol â’r egwyddorion canlynol:

Canolbwyntio ar y dysgwr	Gall dysgwyr ddeall yn glir pa gymorth sydd ar gael, sut i gael gafael arno a beth i’w ddisgwyl nesaf. Rhaid i’r wybodaeth hon fod ar gael yn ddwyieithog. Caiff data, asesiadau o’r effaith ar gydraddoldeb a gweithgareddau ymgysylltu â dysgwyr eu defnyddio i adnabod gwahanol anghenion, profiadau a rhwystrau, gan sicrhau bod cymorth iechyd meddwl a llesiant yn deg, yn gynhwysol ac mor ymatebol â phosibl i gymunedau dysgwyr amrywiol.
Darparwr cyfan	Nid dim ond cymorth llesiant arbenigol sy’n dylanwadu ar lesiant, ond hefyd bethau megis cymorth dysgu, y ffordd y caiff gweithgareddau dysgu eu dylunio, yr amgylchedd, cydberthnasau rhwng y staff a’r myfyrwyr, diwylliant y sefydliad, gofodau ffisegol a digidol, arweinyddiaeth, partneriaethau allanol, a mwy.
Cymesur	Mae dulliau’n adlewyrchu cyd-destun a phroffil dysgwyr darparwyr, gan gydnabod na fydd pob darparwr yn cynnig yr un lefel na math o ddarpariaeth.
Ffiniau clir	Mae darparwyr yn cyflawni rôl bwysig o ran hybu llesiant, rhoi cymorth a rheoli risg o fewn eu cylch gwaith. Fodd bynnag, nid ydynt yn cymryd lle gwasanaethau’r GIG, gwasanaethau gofal cymdeithasol na gwasanaethau statudol eraill, a dylent sefydlu llwybrau clir ar gyfer atgyfeirio, uwchgyfeirio, a gweithio mewn partneriaeth.
Cydweithredol	Gweithio gyda phartneriaid megis GIG Cymru, awdurdodau lleol, cyflogwyr a phartneriaid yn y trydydd sector, gan gydnabod y gall capasiti, llywodraethiant a threfniadau gwahanol bartneriaid effeithio ar y ffordd y bydd cydweithio’n digwydd yn ymarferol.
Ymatebol i dystiolaeth	Caiff trefniadau eu hadolygu a’u gwella dros amser mewn ymateb i dystiolaeth.

12. Tra bydd darparwyr yn trefnu ac yn rhoi cymorth mewn gwahanol ffyrdd, rydym yn disgwyl i’r Map Cymorth fod yn gyffredin drwy’r holl sector addysg drydyddol yng Nghymru. Mae’r Map Cymorth yn amlinellu strwythur cyffredin ac yn cynnig sylfaen ar gyfer cysondeb, hyd yn oed os bydd gwasanaethau, modelau staffio ac adnoddau yn amrywio.

Rhagor o wybodaeth

Cysylltwch â Sam Bowen ([email protected]).

Blog: Datblygu’r Fframwaith Cyffredin ar gyfer Iechyd Meddwl a Llesiant

Canllawiau cryno: Cynlluniau gweithredu gwrth-hiliaeth

Er cysondeb a pharhad, mae’r ddogfen Canllawiau ar Gynlluniau Gweithredu Gwrth-hiliaeth Colegau Addysg Bellach hon wedi’u llywio gan ganllawiau cyllid blaenorol a gyhoeddwyd gan Lywodraeth Cymru a Medr.

Mae’r ddogfen hon yn cynnwys cyfeiriadau uniongyrchol at ganllawiau gwrth-hiliaeth blaenorol. Fe’u datblygwyd ymhellach gan Medr i roi ystyriaeth i’r Cynllun Gweithredu Cymru Wrth-hiliol (CGCW) a diweddariad 2024 gan Lywodraeth Cymru.

Rydym yn croesawu cyfraniad parhaus colegau at y gwaith hwn drwy eu hymrwymiad i’r camau gweithredu yn y Cynllun Gweithredu Cymru Wrth-hiliol. Yn unol â’n gwerthoedd, rydym eisiau cydweithio â’r sector er mwyn helpu i fodloni gofynion y canllawiau hyn. Gallwch gysylltu â’r tîm yn [email protected].

Rydym wedi ymrwymo i gynnal yr un swm o gyllid ar gyfer gweithredu gwrth-hiliaeth ar gyfer colegau yn 2026/27. Bydd colegau’n derbyn £25k, a disgwylir iddynt:

• barhau i ystyried Cynllun Gweithredu Cymru Wrth-hiliol 2022 i 2026;
• datblygu ac ymestyn eu cynlluniau gweithredu ar gyfer 2025//26;
• parhau i nodi a gwneud cynnydd gyda blaenoriaethau 2026/27 sy’n seiliedig ar ddata;
• diweddaru eu hasesiadau o’r effaith ar gydraddoldeb;
• adeiladu ar ddeilliannau hunanasesu a nodwyd yn ymarfer matrics aeddfedrwydd Llywodraeth Cymru o 2025/26; ac
• ymgysylltu â’r prosiect cwricwlwm gwrth-hiliaeth (Metaverse) (a’r gwerthusiad ohono).

Dylai cynlluniau gweithredu gwrth-hiliaeth colegau fod yn ‘ddogfennau byw’ a gaiff eu hadolygu a’u diweddaru’n rheolaidd fel rhan o brosesau blynyddol y coleg ar gyfer cynllunio strategol, risg a sicrhau ansawdd.

Nodiadau

Dylai polisïau, gweithdrefnau a chynlluniau gweithredu gwrth-hiliaeth gwmpasu’r ystod lawn o ddarpariaeth a gynigir gan y Coleg (dysgwyr AB, prentisiaethau, Twf Swyddi Cymru Plws, dysgu oedolion a Saesneg ar gyfer Siaradwyr Ieithoedd Eraill, addysg athrawon ac addysg uwch, fel y bo’n briodol).

Os yw colegau’n brif bartner mewn darpariaeth gydweithredol, dylent gynnwys partneriaid cyflawni/consortia, staff, myfyrwyr, ac arbenigwyr eraill sydd â phrofiad byw yn y canlynol (fel y bo’n briodol):

• llunio eu gweledigaeth, eu hegwyddorion a’u gwerthoedd ar gyfer gwrth-hiliaeth, a
• datblygu eu cynllun gweithredu gwrth-hiliaeth ymhellach.

Cyflwyniad

1. Mae’r cyllid a’r wybodaeth hon yn adeiladu ar y cynnydd a wnaed gan golegau yn 2022-2024 i fod yn wrth-hiliol ac maent wedi’u llywio gan ganllawiau blaenorol gan Lywodraeth Cymru a chefnogaeth y Black Leadership Group, a chanllawiau 2025/26 gan Medr.

2. Nod gwybodaeth 2026/27 yw helpu colegau i ddiweddaru eu cynlluniau gweithredu gwrth-hiliaeth ymhellach i:

• gyfrannu at nodau a chamau gweithredu’r Cynllun Gweithredu Cymru Wrth-hiliol i ddod yn Gymru Wrth-hiliol;
• gwneud gwahaniaeth cadarnhaol a mesuradwy i ddysgwyr/prentisiaid a staff presennol a rhai’r dyfodol;
• datblygu camau gweithredu wedi’u llywio gan arbenigwyr ac ymarferwyr, dysgwyr/prentisiaid a staff sydd â phrofiad byw o hiliaeth; a
• dangos arweinyddiaeth sefydliadol, ymrwymiad ac egni i fynd i’r afael â hiliaeth mewn addysg bellach, a sicrhau newid diwylliannol.

3. Rydym yn argymell bod colegau’n darllen y ddogfen hon ochr yn ochr, ac yn yr un cyd-destun, â’r canllawiau ar gynlluniau gweithredu gwrth-hiliaeth ar gyfer colegau a gyhoeddwyd gan Lywodraeth Cymru yn 2022.

4. Mae agenda wrth-hiliaeth uchelgeisiol Llywodraeth Cymru wedi’i chyfleu yn y Cynllun Gweithredu Cymru Wrth-hiliol. Rydym yn disgwyl i gynlluniau gweithredu diwygiedig colegau ystyried fersiwn ddiwygiedig y Cynllun Gweithredu Cymru Wrth-hiliol. Mae diweddariad y Cynllun Gweithredu Cymru Wrth-hiliol gan Lywodraeth Cymru wedi cryfhau ei bwyslais ar arweinyddiaeth a grwpiau blaenoriaeth. Disgwylir y bydd atebolrwydd am ymrwymiad colegau i wrth-hiliaeth yn cael ei oruchwylio gan aelodau uwch priodol o staff (fel Is-Gangellorion a Phenaethiaid) gyda chefnogaeth cyrff llywodraethu. Disgwylir i golegau hefyd wella’u hymgysylltiad â chymunedau Sipsiwn, Roma a Theithwyr, a’u cefnogaeth i’r cymunedau hynny.

5. Mae gan Medr ddyletswydd strategol i hyrwyddo cyfle cyfartal mewn addysg drydyddol, gan gynnwys y modd y mae hyn yn berthnasol i grwpiau heb gynrychiolaeth ddigonol. Mae grwpiau heb gynrychiolaeth ddigonol yn cynnwys pobl sydd dan anfantais oherwydd rhwystrau cymdeithasol, diwylliannol, economaidd a/neu sefydliadol.

6. Ym mis Ebrill 2026, cyhoeddodd Medr ei amodau rheoleiddio. Er mwyn bodloni gofynion yr amod Llesiant Staff a Dysgwyr, rhaid i golegau gyflwyno i Medr erbyn 30 Tachwedd 2026 eu cynllun gweithredu dwy flynedd ar lesiant staff a dysgwyr, wedi’i lywio gan hunanwerthusiadau. O dan yr amod, rhaid i ddarparwyr sicrhau trefniadau effeithiol ar gyfer llesiant a diogelwch staff a dysgwyr a chefnogaeth ar eu cyfer. Mae hyn yn cynnwys llesiant emosiynol, iechyd meddwl, a diogelwch, gyda diogelwch wedi’i ddiffinio fel rhyddid rhag aflonyddwch, camymddygiad, trais (gan gynnwys trais rhywiol), a throseddau casineb. Bydd amod cyfle cyfartal Medr yn dod i rym yn 2027.

Diweddaru’r cynllun gweithredu

7. Mae’r canllawiau hyn yn ymwneud â chyfnod blwyddyn academaidd 2026/27. Rydym yn disgwyl i golegau ddiweddaru eu cynlluniau gweithredu ymhellach i ni, gan ganolbwyntio ar:
A. A. y trosolwg strategol; a
B. hunanwerthuso’r camau gweithredu creiddiol ar gyfer arweinyddiaeth.

8. Rydym yn disgwyl i golegau roi ystyriaeth i’r camau yn fersiwn ddiwygiedig y Cynllun Gweithredu Cymru Wrth-hiliol: diweddariad 2024 wrth ddiweddaru eu cynlluniau gweithredu.

9. Disgwylir i golegau roi sicrwydd eu bod yn gwneud cynnydd yn erbyn eu trosolwg strategol. Lle ceir newid o’r cyflwyniad gwreiddiol, rydym yn disgwyl i golegau roi esboniad cryno.

10. Os yw colegau’n dewis ymestyn eu cynlluniau gweithredu ar gyfer 2025/26 tan fis Gorffennaf 2027 er mwyn hwyluso gweithgarwch parhaus a/neu dymor hwy ar gyfer adrodd yn 2026/27, rydym yn disgwyl cadarnhad o hyn yn yr adrodd.

11. Rydym yn disgwyl i gynlluniau colegau at gyfer bwrw ymlaen â’u strategaeth gael eu harwain a’u cyfarwyddo gan eu Bwrdd a’u huwch arweinwyr. Dylai’r bwrdd ac uwch arweinwyr sicrhau bod digon o adnoddau’n parhau i gael eu neilltuo ar gyfer y gwaith hwn, a’u bod yn parhau i fod yn atebol ac yn gyfrifol am ysgogi newid diwylliannol drwy ymagwedd coleg cyfan.

12. Rydym yn annog colegau i barhau i ystyried y canllawiau gwreiddiol gan y Black Leadership Group, gan gynnwys y Cynllun Deg Pwynt. Rydym yn darparu cyllid ychwanegol i gefnogi hyfforddiant gwrth-hiliaeth ledled y sector, fel blaenoriaeth ar gyfer datblygiad proffesiynol parhaus yn 2026/27, gan gydnabod mai hyfforddiant yw Pwynt Dau yng Nghynllun Deg Pwynt y Black Leadership Group.

Adolygu a datblygu

13. Rydym yn disgwyl i waith adolygu a datblygu gan golegau gael ei lywio gan asesiad o’r effaith ar gydraddoldeb, a’i fod yn seiliedig ar ddata a thystiolaeth. Rydym yn cadw’r hawl i alw asesiadau o’r effaith ar gydraddoldeb i mewn os ydym yn ansicr ynghylch lefel uchelgais a/neu ffocws y cynlluniau.

14. Dylai gwaith adolygu a datblygu cynlluniau gweithredu gwrth-hiliaeth gael ei ymgorffori yng nghylch adolygu a datblygu blynyddol y colegau i lywio hunanasesu, ansawdd a datblygiad proffesiynol parhaus, cynllunio strategol (gan gynnwys yr agweddau hynny ar Gynllun Cydraddoldeb Strategol y coleg sy’n gysylltiedig â hil/ethnigrwydd) a phrosesau penderfynu.

15. Dylid monitro cynnydd yn erbyn y cynllun gweithredu gwrth-hiliaeth ar lefel timau, yr uwch reolwyr a’r Bwrdd, o leiaf deirgwaith y flwyddyn.

16. Yn ogystal â hynny, dylai dysgwyr, prentisiaid, staff a phartneriaid cydweithredol, a chyfeillion beirniadol, sydd â phrofiad byw, gael eu cynnwys mewn diweddariadau, gan gynnwys llywio barn am gynnydd a llunio blaenoriaethau ac anghenion hyfforddiant o ganlyniad i hynny.

Cyllid

17. Bydd colegau’n derbyn £25k ar gyfer 2026/27. Mae hyn yn cynnal lefel y cyllid a ddarparwyd yn 2025/26, ac er mwyn i golegau gynnal eu hymrwymiad i wrth-hiliaeth o 2025/26.

18. I ymateb i’r £25k o gyllid, rydym yn disgwyl i golegau:

• roi ystyriaeth i’r fersiwn wedi’i diweddaru o’r Cynllun Gweithredu Cymru Wrth-hiliol 2024-26;
• diweddaru eu cynlluniau gweithredu ar gyfer 2026/27;
• diweddaru eu hasesiadau o’r effaith ar gydraddoldeb;
• nodi blaenoriaethau sy’n seiliedig ar ddata;
• adeiladu ar ddeilliannau hunanasesu a nodwyd yn ymarfer matrics aeddfedrwydd Llywodraeth Cymru o 2025/26; ac
• ymgysylltu â’r prosiect cwricwlwm gwrth-hiliaeth (Metaverse) (a’i werthusiad).

Enw’r darparwr	Cyfanswm y dyraniad
Addysg Oedolion Cymru	£25,000
Coleg Penybont	£25,000
Coleg Caerdydd a’r Fro	£25,000
Coleg Cambria	£25,000
Coleg Gwent	£25,000
Coleg Sir Gâr	£25,000
Coleg Y Cymoedd	£25,000
Coleg Gŵyr Abertawe	£25,000
Grŵp Llandrillo Menai	£25,000
Grŵp NPTC	£25,000
Y Coleg Merthyr Tudful	£25,000
Coleg Sir Benfro	£25,000
Coleg Catholig Dewi Sant	£25,000
Cyfanswm – Talu fel un llinell	£325,000

19. Ar wahân, yn 2026/27 bydd Medr yn caffael hyfforddiant ledled y sector i hwyluso hyfforddiant gwrth-hiliol. Bydd hyfforddiant yn adeiladu ar y deilliannau a ddarperir gan golegau yn dilyn cwblhau matrics aeddfedrwydd y Cynllun Gweithredu Cymru Wrth-hiliol, dadansoddiad o adroddiadau 2025/26, a mewnbwn gan y sector AB.

20. Rydym yn disgwyl i golegau roi sicrwydd i ni gan Benaethiaid/Prif Weithredwyr i gadarnhau bod yr holl gyllid a ddarparwyd wedi’i ddefnyddio i’r dibenion a nodir yn y canllawiau hyn.

21. Bydd y dyraniad llawn o £25k yn cael ei roi i’r colegau ym mis Tachwedd 2026, yn amodol ar gyflwyno cynlluniau gweithredu 2026/27. Rydym yn cadw’r hawl i adhawlio cyllid os yw’r cynlluniau neu’r monitro diwedd blwyddyn yn anfoddhaol.y.

Trefniadau adrodd

22. Dylai colegau anfon copi o’u cynllun gweithredu ar gyfer 2026/27 atom i [email protected] erbyn dydd Llun 12 Hydref 2026. Erbyn y dyddiad hwn, byddwn yn derbyn copïau drafft o gynlluniau nad ydynt wedi’u llofnodi gan y Bwrdd eto, gyda chynlluniau cymeradwy yn cael eu cyflwyno cyn diwedd mis Rhagfyr fan bellaf.

23. Rydym yn disgwyl i golegau gyflwyno eu templed monitro i [email protected] erbyn dydd Llun 18 Hydref 2027.

Rhagor o wybodaeth a dogfennau i’w cyflwyno

24. I gael rhagor o wybodaeth, cysylltwch â Savanna Jones ([email protected]).

Mae’r sesiwn wedi’i hanelu at ddarpar ymgeiswyr, gan gynnwys:

• darparwyr prentisiaethau presennol
• sefydliadau sy’n newydd i’r farchnad
• sefydliadau addysg uwch
• sefydliadau addysg bellach
• darparwyr hyfforddiant annibynnol
• sefydliadau elusennol
• sefydliadau’r sector cyhoeddus, a
• phartneriaethau neu gonsortia cydweithredol.

Trosolwg

Bydd y Rhaglen Brentisiaethau newydd yn dechrau ar 1 Awst 2027 ac yn cael ei hariannu drwy grant, gyda darparwyr yn cael eu dewis drwy broses ymgeisio gystadleuol.

Yn unol â hynny, ar 1 Medi 2026 byddwn yn lansio proses ymgeisio am grant Rhaglen Brentisiaethau Cymru.

Bydd y broses hon yn nodi:

• gofynion y rhaglen
• y broses ymgeisio
• y trefniadau asesu
• y fethodoleg ar gyfer dyrannu cyllid
• disgwyliadau monitro, a’r
• trefniadau llywodraethu a fydd yn berthnasol drwy gydol cyfnod y grant.

Bydd angen i bob darparwr sydd am ddarparu prentisiaethau yng Nghymru (gan gynnwys darparwyr presennol, darparwyr newydd neu ddarparwyr presennol sydd wedi’u trefnu mewn consortia gwahanol) gyflwyno cais cychwynnol (“Cam 1”) erbyn 30 Medi 2026.

Yn dilyn lansio proses gwneud cais am grant y Rhaglen Brentisiaethau yng Nghymru ar 1 Medi 2026, byddwn yn cynnal sesiwn wybodaeth ar-lein ar gyfer sefydliadau sydd â diddordeb mewn gwneud cais i ddarparu prentisiaethau yng Nghymru.

Sesiwn Wybodaeth ar Wneud Cais am Grant – gweminar

Dyddiad: Dydd Mawrth, 8 Medi 2026
Amser: 11:00 – 12:30

Bydd y sesiwn yn cynnwys:

• Trosolwg lefel uchel o broses gwneud cais am grant y Rhaglen Brentisiaethau yng Nghymru.
• Cyfle i ofyn cwestiynau am y gofynion ar gyfer gwneud cais, y broses asesu, meysydd y rhaglen, a’r trefniadau cyflwyno.

Cofrestrwch

Anogir pawb a fydd yn bresennol i ddarllen y Canllawiau ar Wneud Cais am Grant, a gyhoeddir ar 1 Medi 2026, a pharatoi unrhyw gwestiynau ymlaen llaw. Byddwn yn cyhoeddi ymatebion i’r cwestiynau a ofynnir yn ystod y sesiwn ar wefan Medr yn dilyn y digwyddiad er mwyn sicrhau tryloywder a chysondeb.

Rhagor o wybodaeth

Mae academi genedlaethol Cymru ar gyfer y celfyddydau a’r gwyddorau a’r Comisiwn Addysg Drydyddol ac Ymchwil (Medr) wedi adnewyddu eu hymrwymiad i gydweithio i gefnogi ymchwil, arloesedd a chydweithredu yng Nghymru ymhellach.

_{Prif Weithredwr Cymdeithas Ddysgedig Cymru, Olivia Harrison (ar y chwith) a Phrif Weithredwr Medr, James Owen (ar y dde) yn llofnodi’r cytundeb i gydweithio.}

Mae partneriaeth pum mlynedd newydd Cymdeithas Ddysgedig Cymru a Medr yn canolbwyntio ar:

• Hyrwyddo ymchwil ragorol
• Cefnogi pobl sy’n gwneud gwaith ymchwil
• Creu cysylltiadau rhwng ymchwilwyr, a
• Defnyddio ymchwil ragorol i wella ffyniant y genedl yn y dyfodol.

Bydd y ddau gorff yn cytuno’n flynyddol ar weithgareddau i fynd i’r afael â’u huchelgeisiau cyffredin, sy’n debygol o gynnwys:

• Ymgysylltiad allanol i gynyddu dealltwriaeth llunwyr polisïau o bwysigrwydd ymchwil ac arloesi rhagorol, ar draws pob disgyblaeth, er budd Cymru.
• Gweithio gydag academïau cenedlaethol eraill, fel y Gynghrair Academïau Celtaidd, i godi proffil ymchwil ac arloesi yng Nghymru y tu allan i Gymru.
• Cefnogi ymchwilwyr trwy gyllid a dyfarniadau, rhwydweithiau a digwyddiadau, a galluogi amgylcheddau ymchwil iach.

Wrth lofnodi’r cytundeb i gydweithio, dywedodd Prif Weithredwr Medr, sef James Owen:

“Mae ein dau sefydliad yn cydnabod bod hyrwyddo ymchwil ac arloesedd rhagorol yn hollbwysig i les cymdeithasol, economaidd a diwylliannol y genedl.

“I’r perwyl hwn, rydym yn hyderus y bydd effaith ein buddsoddiad yng ngwaith Cymdeithas Ddysgedig Cymru yn cryfhau ein proffil ymchwil gartref ac yn rhyngwladol, yn cefnogi ymchwilwyr, ac yn rhoi cyngor polisi arbenigol i’r rhai sy’n gwneud penderfyniadau.”

Dywedodd Olivia Harrison, Prif Weithredwr Cymdeithas Ddysgedig Cymru:

“Mae ecosystem ymchwil ac arloesi ffyniannus yn allweddol i ddyfodol Cymru. Mae’n rhoi sylfeini cadarn i ni barhau i feithrin y wybodaeth, y syniadau a’r doniau sy’n cynnal bywyd gwyddonol, cymdeithasol a diwylliannol Cymru.

“Mae angen ymrwymiad a buddsoddiad parhaus i wireddu’r buddion hyn, felly bydd y bartneriaeth hirdymor hon â Medr yn rhoi’r parhad a’r hyder i ni barhau i chwarae ein rhan.

“Bydd buddsoddiad Medr yn ein galluogi i ddatblygu arweinwyr ac arbenigwyr Cymru yn y dyfodol, cysylltu arbenigedd ymchwil â llunio polisïau ar sail tystiolaeth, a helpu i sicrhau bod gwybodaeth newydd yn trosi’n fuddion pendant i bobl a chymunedau ledled Cymru a thu hwnt.”

Nodiadau

Fel Academi Genedlaethol Cymru, mae Cymdeithas Ddysgedig Cymru yn cynnwys 700 o Gymrodyr, academyddion, ymchwilwyr ac arweinwyr o fywyd dinesig a diwylliannol Cymru. Mae’n hyrwyddo ac yn datblygu cymuned ymchwil Cymru, ac yn cyfrannu at y trafodaethau am y polisïau sy’n effeithio ar Gymru.

Corff hyd braich i Lywodraeth Cymru yw Medr, sydd yn cyllido a rheoleiddio’r sector addysg drydyddol ac ymchwil yng Nghymru. Mae hyn yn cynnwys: • addysg bellach • addysg uwch gan gynnwys ymchwil ac arloesi • dysgu oedolion yn y gymuned ac addysg seiliedig ar waith • prentisiaethau • chweched dosbarth mewn ysgolion a gynhelir gan awdurdodau lleol