Cyflwyniad

1. Roedd setliad cyllid Llywodraeth Cymru i Medr ar gyfer 2025-26 yn cynnwys cyllid cyfalaf digidol o £3 miliwn wedi’i glustnodi ar gyfer AB.  Mae’r cyllid hwn wedi cael ei gynnal ar gyfer 2026-27 ac, yn amodol ar gadarnhad mewn cyllidebau yn y dyfodol, mae disgwyl i hyn ddod yn gyllid parhaus.

2. Mae’r cyllid hwn wedi’i fwriadu i gynorthwyo sefydliadau AB i ddatblygu dulliau tymor hwy a mwy strategol o fuddsoddi mewn offer, dyfeisiau a seilwaith digidol (sy’n ofynnol i alluogi cyflawni digidol) ac o gynnal gwasanaethau a systemau digidol cadarn a chydnerth. Mae’r nodau hyn yn cyd-fynd â Gweledigaeth a Nodau’r fframwaith strategol Digidol 2030 ar gyfer dysgu digidol, sydd i fod i gael ei ddiweddaru yn y misoedd nesaf.

3. Rydym yn gofyn i bob sefydliad AB ddatblygu a chyflwyno cynllun buddsoddi cyfalaf digidol tair blynedd erbyn 10 Chwefror 2027.  Bydd dyraniadau cyllid cyfalaf digidol yn y dyfodol hyd at a chan gynnwys blwyddyn academaidd 2028/29 yn cael eu dyfarnu ar sail y cynllun hwn.

Graddfeydd amser ar gyfer Blwyddyn 1 (blwyddyn academaidd 2026/27):

Amseriad	Carreg filltir neu gam gweithredu
Tua 18 Rhagfyr 2026	Bydd taliad cyfalaf interim (50% o’r dyraniad) yn cael ei brosesu yn ystod mis Rhagfyr.
Erbyn 10 Chwefror 2027	Cynllun buddsoddi cyfalaf digidol tair blynedd yn ofynnol gan bob sefydliad (Atodiad B)
Tua 19 Mawrth 2027	Yn amodol ar gael cynlluniau buddsoddi cyfalaf digidol, bydd y 50% sy’n weddill o’r dyraniad cyfalaf yn cael ei brosesu yn ystod mis Mawrth
Erbyn 21 Gorffennaf 2027	Adroddiad gwariant diwedd blwyddyn yn ofynnol (Atodiad C i gael ei ychwanegu yn gynnar yn 2027)

Mae’r ymgynghoriad hwn yn gyfle i gynnig mewnbwn i lywio’r model cyllido prentisiaethau ar gyfer y dyfodol.

Mae prentisiaethau’n ysgogiad allweddol i godi lefelau sgiliau, cynyddu cynhyrchiant a helpu i dyfu gweithlu medrus ac amrywiol sy’n addas i’r diben.

Bydd y rhaglen newydd yn fwy ystwyth ac ymatebol er mwyn sicrhau’r cymwysterau a’r sgiliau cywir i ddiwallu anghenion cyflogwyr, dysgwyr a’r economi o fis Awst 2027 ymlaen.

Ym mis Medi 2025, gwnaethom gynnal ymgynghoriad a oedd yn cynnwys ymgysylltu â darparwyr addysg drydyddol, cyrff diwydiant, cyflogwyr a rhanddeiliaid eraill.

Mae canlyniadau’r ymgynghoriad wedi helpu i lywio’r gwaith o ddylunio’r rhaglen brentisiaethau newydd ac egwyddorion model cyllido newydd.

Rydym yn awr wedi datblygu model cyllido newydd sy’n ymateb i’r adborth a gafwyd i’r ymgynghoriad ar brentisiaethau. Mae hyn yn cynnwys sicrhau bod y model yn canolbwyntio’n fwy ar y dysgwr ac yn fwy hyblyg er mwyn bodloni gofynion sy’n newid.

Cynhelir digwyddiadau ymgysylltu ym mis Mai 2026 i drafod dyluniad y rhaglen newydd.

Rydym nawr yn ceisio safbwyntiau ar y canlynol:

• egwyddorion lefel uchel y model cyllido newydd
• manteision y model cyllido newydd
• canlyniadau anfwriadol rhoi’r model cyllido newydd ar waith
• costau ychwanegol prentisiaethau

Byddem yn croesawu ymatebion i’r ymgynghoriad gan unigolion sydd â phrofiad o gynnal prentisiaethau ac eraill sydd â diddordeb yn y rhaglen brentisiaethau newydd. Bydd clywed gan randdeiliaid yn allweddol er mwyn helpu i lywio’r model cyllido newydd ac ystyried unrhyw ganlyniadau anfwriadol yn llawn.

Mae’r ymgynghoriad hwn yn canolbwyntio ar y model cyllido ar gyfer prentisiaethau ar lefelau 2-5. Rydym yn gwneud gwaith pellach er mwyn deall a oes angen gwneud newidiadau i’r model cyllido ar gyfer gradd-brentisiaethau.

Byddwn yn cynnal digwyddiad ymgynghori ar-lein ar 3 Mehefin 2026, 10:00 – 11:30.

I gael dweud eich dweud, llenwch y ffurflen ateb yn Atodiad A ac anfonwch hi i [email protected] erbyn 19 Mehefin 2026.

Mae Medr wedi cadarnhau mwy nag £1 biliwn o fuddsoddiad i gefnogi addysg drydyddol, ymchwil ac arloesi ledled Cymru ar gyfer blwyddyn academaidd 2026/27.

Mae’r cyllid, a fydd yn cefnogi oddeutu 330,000 o ddysgwyr, yn darparu buddsoddiad craidd ac wedi’i dargedu ar gyfer addysg uwch, addysg bellach, prentisiaethau, a chweched dosbarth a dysgu oedolion yn y gymuned awdurdodau lleol, ochr yn ochr â chymorth parhaus ar gyfer ymchwil ac arloesi.

Mae cyfanswm cyllideb Medr ar gyfer blwyddyn ariannol 2026-27, gan gynnwys cyllid cyfalaf, yn £1.018 biliwn, gyda buddsoddiad ar y cyfan dros y flwyddyn academaidd yn cyrraedd £1.03 biliwn. Mae hyn yn adlewyrchu cynnydd o’i gymharu â’r flwyddyn flaenorol ac yn ymgorffori cyllid ychwanegol i gefnogi meysydd megis prentisiaethau, llesiant dysgwyr, cyfranogiad ac ymchwil ac arloesi.

A hwythau’n cefnogi dysgwyr a darparwyr ledled Cymru, mae’r dyraniadau’n cadarnhau:

• £150.5 miliwn ar gyfer prentisiaethau yn 2026‑27, cynnydd o’i gymharu â’r flwyddyn flaenorol, sy’n cefnogi darpariaeth o brentisiaethau sylfaen i radd-brentisiaethau.
• Cynnydd yn y buddsoddiad mewn prentisiaethau iau, gan ehangu cyfleoedd ar gyfer dysgwyr 14–16 oed.
• Dros £460 miliwn mewn cyllid craidd ar gyfer addysg bellach, sy’n gynnydd yn y gyfradd fesul uned ac yn rhoi cyfrif am amrywiannau yng nghyfranogiad dysgwyr o fewn y fethodoleg gyllido.
• £121.7 miliwn i gefnogi chweched dosbarth mewn ysgolion a gynhelir gan awdurdodau lleol. Eto, mae hyn yn adlewyrchu cynnydd yn y gyfradd fesul uned ac yn rhoi cyfrif am amrywiannau yng nghyfranogiad dysgwyr o fewn y fethodoleg gyllido.
• Parhad cyllid ar gyfer dysgu oedolion yn y gymuned, sy’n cefnogi darpariaeth ar gyfer dysgwyr 19 oed a throsodd.
• Mwy na £98 miliwn ar gyfer ymchwil ac arloesi mewn addysg uwch, gan gynnwys Ymchwil o Ansawdd (QR), hyfforddiant ymchwil ôl-radd a Chronfa Arloesi Ymchwil Cymru (RWIF).

Ochr yn ochr â chyllid craidd, mae Medr wedi cadarnhau buddsoddiad wedi’i dargedu i gefnogi llesiant dysgwyr, mynediad a chyfranogiad, cyflogadwyedd a sgiliau, gallu ym maes data a digidol, a blaenoriaethau strategol ar draws y sector cyfan.

Meddai James Owen, Prif Weithredwr Medr:

“Fe grëwyd Medr i ddod â mwy o gydlyniad a chydweithio i’n system addysg drydyddol ac ymchwil. Mae’r cynnydd hwn mewn buddsoddiad yn ein sector trydyddol yn ategu’r nod hwn, gan helpu darparwyr i ddarparu addysg, ymchwil ac arloesi o ansawdd da i ddysgwyr ym mhob cyfnod gan hefyd gryfhau gallu’r sector i ymateb i heriau’r dyfodol.

“Rydym yn cydnabod y pwysau ariannol a wynebir gan y sector ac ar draws cyllidebau’r Llywodraeth a byddwn yn parhau i adolygu ein buddsoddiad i sicrhau bod yr uchelgeisiau hirdymor yn ein Cynllun Strategol yn cyd-fynd yn well â blaenoriaethau’r Llywodraeth newydd. Wrth wneud hynny, byddwn yn parhau â’n gwaith gyda darparwyr a phartneriaid i sicrhau bod pob punt a fuddsoddir gan Medr yn trosi’n ddysgwr, cymuned neu economi leol sy’n gallu edrych tua’r dyfodol â mwy o hyder a llewyrch.”

Dyraniadau buddsoddi trydyddol ar gyfer blwyddyn academaidd 2026/27, gan gynnwys dyraniadau darparwyr unigol a gwybodaeth fethodolegol fanwl:

Dyraniadau Buddsoddi Trydyddol ar gyfer 2026/27

1. Mae’r cyhoeddiad hwn yn nodi ein buddsoddiad ar y cyfan i ddarparwyr addysg drydyddol ac ymchwil a gyllidir gan Medr ar gyfer blwyddyn academaidd 2026/27. Mae’r ddogfen hon hefyd yn cynnwys dyraniadau darparwyr unigol ar gyfer yr holl fuddsoddiad craidd a rhai cyllidebau wedi’u targedu, lle y bônt ar gael.

2. Mae ein llythyr cyllid wedi’i gadarnhau’n amlygu mai £1,005.008 miliwn yw ein cyllideb refeniw ar gyfer blwyddyn ariannol 2026-27. Mae hyn yn gynnydd o £29.6589 miliwn (3.04%) o’i gymharu â’r gyllideb derfynol, gan gynnwys dyraniadau yn ystod y flwyddyn a gafwyd ym mlwyddyn ariannol 2025-26 sydd wedi’u hymgorffori yn y llinell sylfaen, o £975.349 miliwn. Gan gynnwys cyfalaf, £1,018,508,000 yw cyfanswm cyllideb Medr ar gyfer blwyddyn ariannol 2026-27.

Cyfanswm buddsoddiad ar gyfer blwyddyn academaidd 2026/27

3. Mae’r tabl isod yn crynhoi’r cyfanswm cyllid yn y flwyddyn academaidd, a nodir mewn mwy o fanylder drwy’r cyhoeddiad.

	Blwyddyn academaidd 2025/26 £ miliwn	Blwyddyn academaidd 2026/27 £ miliwn
Wedi’i glustnodi
Cyllideb prentisiaethau	143.277	150.535
Prentisiaethau iau	0.600	1.000
Entrepreneuriaeth Ieuenctid	0.360	0.360
REACH	0	0.400
Estyn	0	2.056
Craidd
Chweched dosbarth awdurdodau lleol	119.221	121.682
Dysgu oedolion yn y gymuned awdurdodau lleol	6.479	6.479
Prif ffrwd addysg bellach	434.894	466.424
Cyllideb i gefnogi cynnydd mewn cyfranogiad	21.126	6.250
Ymchwil ac arloesi mewn addysg uwch	97.121	98.121
Cyllid addysgu mewn addysg uwch	71.732	76.461
Gradd-brentisiaethau	9.411	10.111
Hepgoriad ffioedd rhan-amser	0.200	0.200
Wedi’i dargedu
Llesiant dysgwyr	49.020	49.840
Mynediad a llesiant	7.764	7.025
Cyflogadwyedd a sgiliau	3.005	3.005
Ymchwil ac arloesi	2.000	2.000
Myfyrwyr/dysgwyr a’r gweithlu	8.075	6.795
Data a thechnoleg	3.500	3.500
Cyllideb rhaglen ganolog	0	3.000
Datblygiadau strategol	3.500	0.500
Cyfalaf
Addysg uwch	10.000	10.000
Digidol mewn addysg bellach	3.000	3.000
Cyfanswm	994.285	1028.744

4. Mae’r cyhoeddiad hwn yn cynnwys yr holl grantiau craidd a gaiff eu llywio gan fformiwla. Lle y bo’n bosibl, mae grantiau a ddyrennir trwy gyllidebau wedi’u targedu, a all fod yn amodol ar strategaeth neu gynllun gwariant penodol, wedi’u cynnwys hefyd. Bydd cyhoeddiadau pellach yn darparu manylion dyraniadau a chanllawiau, lle y bo’n ofynnol, ar gyfer ffrydiau buddsoddi penodol.

5. Nid yw’r dyraniadau yn y papur hwn yn ystyried unrhyw addasiadau cyllido posibl yn ystod y flwyddyn ar gyfer blwyddyn ariannol 2026-27 a allai gael eu cymhwyso gan Lywodraeth Cymru. Bydd unrhyw addasiadau cyllido o’r fath yn arwain at ddiwygio’r dyraniadau unigol.

O 1 Ebrill 2026 ymlaen, bydd yn rhaid i unrhyw gynnig i sefydlu darpariaeth chweched dosbarth mewn ysgolion a gynhelir yng Nghymru, cau darpariaeth o’r fath neu ei newid yn sylweddol, gael ei gyflwyno i Medr er mwyn ei ystyried ac ymgynghori arno.

Sefydlwyd Medr ym mis Awst 2024, gan ddod â swyddogaethau rheoleiddio a chyllido gwahanol rannau o’r sector addysg drydyddol yng Nghymru ynghyd o dan un corff am y tro cyntaf. Daw hyn â nifer o fanteision, yn enwedig o ran sicrhau y gall dysgwyr gael addysg o safon uchel yn gyson, pa lwybr bynnag y byddant yn ei ddewis. Fodd bynnag, mae’r dull newydd yn golygu bod angen gwneud newidiadau er mwyn sicrhau bod gwahanol rannau o’r sector addysg drydyddol yn fwy cyson â’i gilydd.

Os ydych chi wedi bod yn rhan o’r adolygiad o ddarpariaeth addysg leol neu o gynllunio newidiadau i strwythurau ysgolion, byddwch yn ymwybodol bod y broses yn gymhleth, yn hynod reoleiddiedig, ac yn ddibynnol ar gydgysylltu rhwng nifer o bartneriaid.

Yn sgil cyflwyno’r Ddeddf Addysg Drydyddol ac Ymchwil (“y Ddeddf”), a chyhoeddi’r Cod Trefniadaeth Ysgolion diwygiedig (“y Cod”) ar 1 Ebrill 2026, mae gan Medr rôl statudol ffurfiol o fewn prosesau ysgolion o ad-drefnu darpariaeth chweched dosbarth erbyn hyn. Golyga hyn y bydd yn rhaid i unrhyw gynnig i sefydlu darpariaeth chweched dosbarth mewn ysgolion a gynhelir yng Nghymru, cau darpariaeth o’r fath neu ei newid yn sylweddol, gael ei gyflwyno i Medr er mwyn ymgynghori arno. Bydd hyn yn sicrhau bod penderfyniadau ynglŷn ag addysg ôl-16 yn seiliedig ar wybodaeth a thystiolaeth ac yn gyson â blaenoriaethau cenedlaethol.

Ein rôl statudol

Mae Atodlen 4 o’r Ddeddf yn rhoi cyfrifoldebau cyfreithiol clir i Medr mewn perthynas â newidiadau sy’n effeithio ar ddosbarthiadau chwech. Mae’r cyfrifoldebau hyn yn berthnasol i’r holl ysgolion a gynhelir gan awdurdodau lleol, yn ogystal ag ysgolion gwirfoddol a sefydledig sy’n gweithredu dosbarthiadau chwech.

Gweler tudalen gwe chweched dosbarth mewn ysgolion Medr

O dan y ddeddfwriaeth, gall Medr ei gwneud yn ofynnol:

• I awdurdodau lleol gyflwyno cynigion i agor neu gau darpariaeth chweched dosbarth annibynnol, neu ehangu neu leihau nifer y lleoedd chweched dosbarth sydd eisoes yn bodoli.
• I gyrff llywodraethu ysgolion gwirfoddol neu sefydledig gynnig newidiadau i’w cynnig chweched dosbarth lle bo angen.

Tra bydd y pwerau hyn yn bodoli mewn deddfwriaeth, nid ydym yn disgwyl bod mewn sefyllfa lle y rhagwelir y caiff ymyriadau o’r fath eu defnyddio.

Mae gan awdurdodau lleol eu dyletswyddau penodol eu hunain hefyd. Yn ystod y cyfnod ymgynghori statudol ffurfiol ar gyfer unrhyw gynnig sy’n ymwneud â:

• sefydlu neu gau chweched dosbarth
• newid cyfrwng (iaith) cyfarwyddyd
• ehangu neu leihau nifer y lleoedd yn sylweddol

…rhaid iddynt ymgynghori â Medr. Bydd hyn yn ein galluogi i roi ymateb ffurfiol sy’n seiliedig ar dystiolaeth, deilliannau dysgwyr a chynaliadwyedd hirdymor y system addysg ôl-16 yng Nghymru.

Helpu i ymgysylltu’n gynnar ynghylch cynigion sy’n ymwneud â dosbarthiadau chwech

Er mai yn ystod ymgyngoriadau statudol y daw ein rôl ffurfiol i rym, rydym yn annog awdurdodau lleol yn gryf i ymgysylltu â ni yn llawer cynharach—ar y cam meddwl neu archwilio cychwynnol.

Bydd y ddeialog gynnar hon yn ein helpu i wneud y canlynol:

• Rhannu tystiolaeth a chyngor adeiladol cyn i gynigion gael eu ffurfio
• Helpu i ddatblygu opsiynau cydlynol sydd wedi’u dylunio’n dda
• Datblygu dealltwriaeth gyffredin rhwng blaenoriaethau lleol a’n Cynllun Strategol ehangach
• Sicrhau y bydd unrhyw ymateb statudol yn y dyfodol yn seiliedig ar wybodaeth, yn sylweddol ac yn wirioneddol fuddiol

Er na fydd yr ymgysylltu cynnar hwn yn rhan o’r broses statudol, bydd yn gwneud cyfraniad hanfodol at gydweithio’n well a sicrhau bod cynigion yn gadarn ac yn canolbwyntio ar y dysgwr o’r cychwyn cyntaf.

Cysoni cynigion â Chynllun Strategol Medr

Dylai pob cynnig sy’n ymwneud ag ad-drefnu darpariaeth chweched dosbarth ddangos sut mae’n gyson â’r blaenoriaethau a nodir yn ein Cynllun Strategol.

Drwy ymgysylltu’n gynnar, gall awdurdodau lleol ddeall yn well sut mae eu cynlluniau’n cyd-fynd ag uchelgeisiau cenedlaethol ar gyfer system addysg ôl-16 gydlynol a chynaliadwy o safon uchel ledled Cymru. Bydd hyn yn sicrhau bod newidiadau i ddarpariaeth yn helpu i ddiwallu anghenion lleol a gwella’r system gyfan.

Canllawiau fframwaith newydd ar y gweill

Er mwyn rhoi cymorth pellach i awdurdodau lleol, rydym wrthi’n datblygu canllawiau fframwaith newydd ar y cyd â rhanddeiliaid o bob cwr o Gymru. Bydd y fframwaith hwn yn helpu i lywio’r gwaith meddwl cyn i gynigion fod yn destun ymgyngoriadau statudol, gan sicrhau eu bod:

• Yn gyson â dyletswyddau statudol ac amcanion strategol Medr
• Yn seiliedig ar dystiolaeth gadarn a thryloyw
• Wedi’u dylunio i ddiwallu anghenion hirdymor dysgwyr a chymunedau
• Yn cefnogi tirwedd addysg ôl-16 genedlaethol gydlynol

Caiff rhagor o fanylion am y canllawiau newydd hyn eu rhannu yn nes ymlaen eleni.

Os hoffech drafod cynigion posibl neu archwilio syniadau ar gam cynnar, bydd tîm Medr yn fwy na pharod i helpu bob amser. Gall sgyrsiau cynnar wneud gwahaniaeth ystyrlon o ran datblygu darpariaeth chweched dosbarth gadarn sy’n addas at y dyfodol ar gyfer dysgwyr ledled Cymru.

Cyflwyniad

1. Mae’r cyhoeddiad hwn yn amlinellu’r trefniadau ar gyfer cyllid prif ffrwd ychwanegol o £1,333,223.67 sydd i’w ddarparu gan Medr i sefydliadau addysg bellach (AB) a £361,058.86 i Awdurdodau Lleol (ALl), a’r amserlen ar gyfer hynny, fel bo modd i sefydliadau AB ac ysgolion sy’n cynnwys Chweched Dosbarth drwy’r ALlau barhau i roi cyflog cydradd i staff addysgu. Gwneir hyn drwy gynyddu’r gyfradd gyllido fesul uned.

2. Dyrannwyd y cyllid hwn ym mlwyddyn ariannol 2026-27, ac mae’n berthnasol i weddill blwyddyn academaidd 2025/26, 1 Ebrill 2026 hyd 31 Gorffennaf 2026. Telir y cyllid ychwanegol hwn mewn un swm llawn ym mis Ebrill 2026.

Symiau ac amseriad y cyllid ychwanegol

3. Bydd dyraniad prif ffrwd AB o £1,333,223.67 yn cael ei ddyrannu i sefydliadau AB drwy gynyddu’r gyfradd fesul uned ym mlwyddyn ariannol 2026-27 ac mae’n berthnasol i flwyddyn academaidd 2025/26.

Sefydliad addysg bellach	Dyrniad AB
Addysg Oedolion Cymru	£25,307.33
Coleg Penybont	£68,036.33
Coleg Cambria	£163,334.00
Coleg Caerdydd a’r Fro	£166,054.00
Coleg Sir Gâr	£87,517.67
Coleg Gwent	£190,374.67
Coleg y Cymoedd	£142,011.00
Coleg Gŵyr Abertawe	£115,963.33
Grŵp Llandrillo Menai	£146,918.67
Y Coleg Merthyr Tudful	£43,185.00
Grŵp Colegau NPTC	£100,926.67
Coleg Sir Benfro	£52,691.33
Coleg Catholig Dewi Sant	£30,903.67
Cyfanswm	£1,333,223.67

4. Bydd dyraniad prif ffrwd ALl o £361,058.86 yn cael ei ddyrannu i sefydliadau lleol drwy gynyddu’r gyfradd fesul uned ym mlwyddyn ariannol 2026-27 ac mae’n berthnasol i flwyddyn academaidd 2025/26 fel y dangosir yn y tabl isod.

Awdurdod Lleol	Dyraniad yr ALl
Cyngor Sir Ynys Môn	£8,912.00
Cyngor Gwynedd	£13,356.57
Cyngor Bwrdeistref Sirol Conwy	£18,398.29
Cyngor Sir Ddinbych	£13,161.71
Cyngor Sir y Fflint	£15,984.57
Cyngor Bwrdeistref Sirol Wrecsam	£3,957.71
Cyngor Sir Powys	£15,254.29
Cyngor Sir Ceredigion	£12,194.29
Cyngor Sir Penfro	£10,161.71
Cyngor Sir Caerfyrddin	£22,453.14
Cyngor Abertawe	£22,842.86
Cyngor Castell-nedd Port Talbot	£7,714.86
Cyngor Bwrdeistref Sirol Pen-y-bont ar Ogwr	£25,362.86
Cyngor Bro Morgannwg	£26,820.57
Cyngor Bwrdeistref Sirol Rhondda Cynon Taf	£31,554.29
Cyngor Caerdydd	£57,464.56
Cyngor Bwrdeistref Sirol Caerffili	£13,115.43
Cyngor Bwrdeistref Sirol Torfaen	£1,407.43
Cyngor Sir Fynwy	£13,378.86
Cyngor Dinas Casnewydd	£27,562.86
Cyfanswm	£361,058.86

Cyflwyniad

1. Mae’r cyhoeddiad hwn yn nodi’r trefniadau ar gyfer cyllid prif ffrwd ychwanegol o £2,689,333.33 sydd i’w ddarparu gan Medr i sefydliadau addysg bellach (AB) a £458,333.33 i awdurdodau lleol (ALl) ar gyfer cyfraniadau Yswiriant Gwladol ym mlwyddyn ariannol 2026-27, ac amseriad y taliadau hynny.

2. Mae Llywodraeth Cymru wedi dyrannu’r cyllid ychwanegol hwn i Medr ym mlwyddyn ariannol 2026-27 ar gyfer cyfraniadau Yswiriant Gwladol. Bydd cyllid ychwanegol ar gyfer cyfraniadau Yswiriant Gwladol yn cael ei dalu’n llawn mewn un taliad ym mis Ebrill 2026, ym mlwyddyn ariannol 2026-27, ac mae’n berthnasol i flwyddyn academaidd 2025/26.

Symiau ac amseriad cyllid ychwanegol

3. Bydd dyraniad prif ffrwd AB o £2,689,333.33 yn cael ei ddyrannu i sefydliadau AB ar gyfer cyfraniadau Yswiriant Gwladol ar gyfer blwyddyn academaidd 2025/26 ym mlwyddyn ariannol 2026-27, fel y dangosir yn y tabl isod.

Sefydliad addysg bellach	AB | Cyfraniad tuag at gostau YG uwch
Addysg Oedolion Cymru	£37,849.23
Coleg Penybont	£148,258.02
Coleg Cambria	£367,888.29
Coleg Caerdydd a’r Fro	£315,000.70
Coleg Sir Gâr	£190,124.63
Coleg Gwent	£296,850.74
Coleg y Cymoedd	£213,624.47
Coleg Gŵyr Abertawe	£261,722.03
Grŵp Llandrillo Menai	£375,083.97
Y Coleg Merthyr Tudful	£59,551.88
Grŵp Colegau NPTC	£244,113.54
Coleg Sir Benfro	£123,341.98
Coleg Catholig Dewi Sant	£55,923.85
Cyfanswm	£2,689,333.33

4. Bydd dyraniad prif ffrwd ALl o £458,333.33 yn cael ei ddyrannu i sefydliadau ALl ar gyfer cyfraniadau Yswiriant Gwladol ar gyfer blwyddyn academaidd 2025/26 ym mlwyddyn ariannol 2026-27, fel y dangosir yn y tabl isod.

Awdurdod Lleol	ALl | Cyfraniad tuag at gostau Yswiriant Gwladol uwch
Cyngor Sir Ynys Môn	£11,338.33
Cyngor Gwynedd	£17,221.00
Cyngor Bwrdeistref Sirol Conwy	£23,599.67
Cyngor Sir Ddinbych	£16,886.33
Cyngor Sir y Fflint	£20,673.00
Cyngor Bwrdeistref Sirol Wrecsam	£4,986.00
Cyngor Sir Powys	£19,868.33
Cyngor Sir Ceredigion	£15,922.00
Cyngor Sir Penfro	£13,125.00
Cyngor Sir Caerfyrddin	£29,099.67
Cyngor Abertawe	£28,945.33
Cyngor Castell-nedd Port Talbot	£9,643.33
Cyngor Bwrdeistref Sirol Pen-y-bont ar Ogwr	£32,027.33
Cyngor Bro Morgannwg	£34,534.67
Cyngor Bwrdeistref Sirol Rhondda Cynon Taf	£38,725.67
Cyngor Caerdydd	£72,651.67
Cyngor Bwrdeistref Sirol Caerffili	£16,113.33
Cyngor Bwrdeistref Sirol Torfaen	£1,751.34
Cyngor Sir Fynwy	£17,435.00
Cyngor Dinas Casnewydd	£33,786.33
Cyfanswm	£458,333.33

5. Mae’r cyllid hwn yn ymwneud â’r cyfnod o’r 1 Ebrill 2025 hyd 31 Gorffennaf 2026. Bydd y cyllid ychwanegol hwn ar gyfer Cyfraniadau Yswiriant Gwladol ar gyfer blwyddyn academaidd 2025/26 yn cael ei dalu ym mlwyddyn ariannol 2026-27 mewn un taliad llawn ym mis Ebrill 2026.

Rydym yn rhedeg cyfres o ddigwyddiadau ar gyfer darparwyr prentisiaethau, cyflogwyr, hyfforddwyr proffesiynol, a phartneriaid y sector er mwyn help i lywrio Raglen Brentisiaethau newydd Cymru.

Bydd Rhaglen Brentisiaethau newydd Cymru’n dechrau ar 1 Awst 2027.

Ymunwch â ni i gael darganfod mwy am ddyluniad newydd prentisiaethau, ymuno mewn trafodaethau, profi elfennau allweddol, a rhannu adborth:

• Llandudno – 13 Mai
• Llandrindod – 14 Mai
• Caerdydd – 20 Mai

Cofrestrwch drwy Eventbrite (wedi cau)

Ym mis Medi 2025, fe gynhaliom ni ymarfer ymgynghori 6 wythnos o hyd a geisiodd farn rhanddeiliaid, gan gynnwys darparwyr hyfforddiant ac addysg drydyddol, cynrychiolwyr diwydiant, cyflogwyr, dysgwyr ac awdurdodau lleol, i helpu i lunio’r rhaglen newydd.

Ym mis Chwefror 2026 fe adroddom ni ar ganlyniad yr ymgynghoriad, ac ar y camau nesaf allweddol o ran datblygu’r rhaglen brentisiaethau newydd ar gyfer 2027 a’i rhoi ar waith.

Y digwyddiadau

Rydym yn gwahodd darparwyr prentisiaethau, cyflogwyr, hyfforddwyr proffesiynol, a phartneriaid y sector i gymryd rhan mewn cyfres o ddigwyddiadau ymgysylltu ledled Cymru.

Bydd y sesiynau hyn yn profi ac yn mireinio dyluniad y rhaglen brentisiaethau newydd, gan sicrhau ei bod yn ymatebol, yn gydnerth, ac yn cyd-fynd ag anghenion dysgwyr, cyflogwyr, ac economi ehangach Cymru.

Trwy gymryd rhan, byddwch yn helpu i siapio rhaglen sy’n cefnogi dysgu o ansawdd da, dilyniant ystyrlon, a datblygiad sgiliau cynaliadwy ar gyfer gweithlu’r dyfodol.

Gweld y sleidiau o'r digwyddiadau

Ymholiadau: [email protected]

Cofrestrwch drwy Eventbrite (wedi cau)

Heddiw, mae Medr wedi lansio a chyhoeddi’n ffurfiol system reoleiddio newydd ar gyfer y sector addysg drydyddol cyfan, sef y gyntaf o’i math yn y DU.

Daw’r garreg filltir hon yn sgil gwaith ymgysylltu helaeth â phob rhan o’r sector addysg drydyddol, gan gynnwys dau gyfnod ymgynghori ffurfiol, ac mae’n gosod y sylfeini ar gyfer dull rheoleiddio cydgysylltiedig sy’n atgyfnerthu gwaith ymgysylltu â dysgwyr, yn ysgogi arferion gorau, ac yn helpu i sicrhau gwerth am arian cyhoeddus drwy’r sector cyfan.

Mae’r system reoleiddio sydd wedi’i chyhoeddi yn cynnwys:

• Dull rheoleiddio Medr
• Datganiad o bwerau ymyrryd
• Y fframwaith rheoleiddio llawn, gan gynnwys amodau cofrestru a chyllid
• Y Fframwaith Ansawdd ar gyfer addysg drydyddol
• Y Cod Ymgysylltu â Dysgwyr
• Dogfen cwestiynau cyffredin sy’n nodi ymatebion i ymholiadau cyffredin a godwyd yn ystod y gwaith ymgysylltu
• Rhestr o’r termau allweddol

Ceir deunyddiau cysylltiedig sy’n amlinellu’r ffordd y mae’r system yn berthnasol i wahanol rannau o’r sector addysg drydyddol ac sy’n nodi disgwyliadau clir ar gyfer darparwyr sydd wedi’u cofrestru ac a ariennir mewn perthynas ag amrywiaeth o amodau.

Dywedodd Bethan Evans, Cyfarwyddwr Gweithredol Rheoleiddio a Dadansoddi Medr:

“Yn aml, gall rheoleiddio deimlo’n weithdrefnol, ond bydd y fframwaith hwn ar gyfer y sector addysg drydyddol cyfan – y cyntaf o’i fath yn y DU – yn gwneud gwahaniaeth cadarnhaol parhaol i bob rhan o’n sector addysg drydyddol.

“Rydyn ni’n ddiolchgar iawn am y wybodaeth a’r adborth a gynigiwyd gan ddysgwyr, darparwyr a phartïon â diddordeb drwy gydol y broses hyd yma ac, er bod hyn yn garreg filltir bwysig, nid dyma ddiwedd y daith o bell ffordd. Mae’r sector yn parhau i ddatblygu, a byddwn yn adolygu ein dull rheoleiddio yn barhaus er mwyn iddo allu datblygu yn unol ag ef.

“Drwy gyhoeddi’r fframwaith rheoleiddio trylwyr a phellgyrhaeddol hwn, bydd modd i’r daith iteraidd tuag at ddull rheoleiddio tecach, mwy cyson a seiliedig ar ganlyniadau ar gyfer y sector addysg drydyddol yng Nghymru ddechrau mewn gwirionedd nawr.”

Mae Medr wrthi’n datblygu porth gwneud cais ar-lein a fydd yn galluogi darparwyr i gyflwyno’r wybodaeth y bydd ei hangen i wneud cais i gofrestru. Bydd y broses gwneud cais yn dechrau i ddarparwyr cyn bo hir, a chaiff rhagor o wybodaeth ei rhannu. Wedyn, bydd cofrestr, a fydd yn berthnasol i’r holl ddarparwyr addysg uwch, yn weithredol o fis Awst ymlaen.

Mae rhagor o wybodaeth am yr hyn y bydd y rheoliadau newydd yn ei olygu i chi neu eich darparwr addysg i’w gweld ar ein gwefan:

Fframwaith Rheoleiddio Medr

Fframwaith rheoleiddio Medr ar gyfer addysg drydyddol

1. Mae’r cyhoeddiad hwn yn cyflwyno lansiad y gyfres lawn a therfynol o ddogfennau i gefnogi ein system reoleiddio newydd, a fydd yn dechrau dod i rym o 01 Awst 2026.

2. Mae Deddf Addysg Drydyddol ac Ymchwil Cymru 2022 (‘Y Ddeddf’) yn nodi’r fframwaith y byddwn yn ei ddefnyddio i reoleiddio darparwyr addysg drydyddol a hyfforddiant yng Nghymru. Cyhoeddir y Fframwaith Rheoleiddio hwn a’r dogfennau statudol cysylltiedig i fodloni’r dyletswyddau canlynol yn y Ddeddf:

• 27 (5) Amodau Cofrestru Cychwynnol
• 28 (7) Amodau Cofrestru Parhaus Cyffredinol
• 40 (2) Darpariaeth atodol ynghylch cyfarwyddiadau o dan adran 39
• 50 (4) Fframwaith Sicrhau Ansawdd
• 81 (3) Datganiad ar Swyddogaethau Ymyrryd
• 126 (6) Cynlluniau Diogelu Dysgwyr
• 129 (5) Cod Ymgysylltu â Dysgwyr

3. Mae dogfennau anstatudol eraill, gan gynnwys dogfen cwestiynau cyffredin, sy’n egluro sut mae’r system newydd yn gweithio mewn iaith glir, a geirfa, sy’n rhoi diffiniadau clir o’r holl dermau rheoleiddio a gweithredol, bellach ar gael ar wefan Medr. Bydd darparwyr trydyddol yn cael gwybod am unrhyw newidiadau i’r dogfennau yn y dyfodol, yn ychwanegol at ein dyletswyddau statudol i ymgynghori o dan y Ddeddf.

Cofrestr o ddarparwyr

4. Bydd Medr yn ymgysylltu â’r darparwyr addysg uwch hynny sydd wedi mynegi diddordeb mewn cofrestru. Bydd y darparwyr hynny’n cael mynediad at ffurflen gais ar-lein, a darparwyr cymwys yn cael eu cofrestru o 01 Awst 2026 ymlaen.

5. Bydd y Gofrestr ar gyfer darparwyr addysg uwch ar gael i’r cyhoedd ym mis Awst 2026.

Rhagor o wybodaeth

6. Dylid cyfeirio unrhyw ymholiadau ynghylch y cylchlythyr hwn i sylw [email protected].

Mae dyletswydd statudol ar Medr i fonitro cynaliadwyedd ariannol darparwyr addysg drydyddol yng Nghymru. Mae hyn yn cynnwys sicrhau bod gan ddarparwyr gynlluniau credadwy i sicrhau eu hyfywedd ariannol yn y tymor byr a’u cynaliadwyedd ariannol yn y tymor hwy.

Heddiw, rydym yn cyhoeddi ein hadolygiad diweddaraf o gynaliadwyedd ariannol y sector addysg uwch.

Yn seiliedig ar ddatganiadau ariannol sydd wedi eu cyhoeddi ar gyfer y flwyddyn academaidd hyd at 2024 25, a’r rhagolygon diweddaraf hyd at 2027 28, mae’r adroddiad yn darparu gwybodaeth fanwl ar lefel y sector ar y sefyllfa weithredol, balansau arian parod, ffynonellau incwm, gwariant, hylifedd, llif arian parod, benthyca a gwariant cyfalaf

Cyllid Sefydliadau Addysg Uwch Cynaliadwyedd ariannol y sector addysg uwch yng Nghymru, Mawrth 2026

Mae’r dadansoddiad hwn yn adeiladu ar yr hyn a gyhoeddwyd yn flaenorol fel rhan o erthygl ystadegol Llywodraeth Cymru Deilliannau dysgwyr mewn addysg ôl-16 a effeithiwyd gan bandemig y coronafeirws (Covid-19): Awst 2020 i Orffennaf 2021. Ei nod yw darparu darlun wedi’i ddiweddaru o ddilyniant o Flwyddyn 11 i addysg drydyddol.

Mae’r carfannau Blwyddyn 11 yn y dadansoddiad hwn yn seiliedig ar yr holl ddysgwyr a oedd wedi eu cofrestru ym Mlwyddyn 11 mewn ysgolion uwchradd, canol ac arbennig a gynhelir yng Nghymru. Mae’r ffigurau ar gyfer 2025/26 yn rhai dros dro gan eu bod yn seiliedig ar ddata yn ystod y flwyddyn.

Diffinnir addysg drydyddol yn y dadansoddiad hwn fel darpariaeth sydd bellach yn cael ei chyllido a’i rheoleiddio gan Medr. Mae hyn yn cwmpasu darpariaeth a gyllidir yn gyhoeddus sy’n cael ei chyflwyno gan unedau chweched dosbarth mewn ysgolion a gynhelir, colegau addysg bellach a darparwyr prentisiaethau yng Nghymru.

Mae hyn yn newid o’r datganiad blaenorol lle defnyddiwyd diffiniad ychydig yn fwy eang o addysg drydyddol a oedd yn cynnwys dysgu ôl-16 mewn ysgolion arbennig a gynhelir a rhaglenni cyflogadwyedd Twf Swyddi Cymru+ / Hyfforddeiaethau Llywodraeth Cymru.

Nid yw’r dadansoddiad yn cynnwys cyrchfannau trydyddol mewn ysgolion annibynnol, darparwyr dysgu annibynnol neu arbenigol eraill, dysgu oedolion yn y gymuned (gan gynnwys dysgu a ddarperir gan golegau), addysg drydyddol y tu allan i Gymru nac unrhyw ddarpariaeth EOTAS (Addysg Heblaw Yn Yr Ysgol) ôl-16 arall.

Prif bwyntiau

• Roedd cyfran dros dro’r dysgwyr a aeth ymlaen o Flwyddyn 11 i addysg drydyddol yn 85% yn 2025/26, a hithau’n ddigyfnewid ers y 2 flynedd flaenorol.
• Fe wnaeth nifer y dysgwyr sy’n camu ymlaen gynyddu’n gyson rhwng 2018/19 a 2024/25 cyn gostwng yn 2025/26, yn unol â newidiadau i feintiau carfannau Blwyddyn 11.
• O’r dysgwyr a aeth ymlaen o Flwyddyn 11 i addysg drydyddol:
  • Mae cyfran gynyddol yn mynd ymlaen i golegau addysg bellach, gyda gostyngiad cyfatebol yn y rhai sy’n mynd ymlaen i unedau chweched dosbarth.
  • Mae cyfran y dysgwyr sy’n astudio ar lefel 3 (gan gynnwys Safon Uwch Gyfrannol) yn dal i leihau.
• Ceir gwahaniaethau mewn dilyniant rhwng gwahanol grwpiau o ddysgwyr. Roedd y gyfran a aeth ymlaen yn uwch ar gyfer dysgwyr sydd:
  • Yn fenywaidd
  • Yn byw yn y cymdogaethau lleiaf amddifadus
  • Ddim yn gymwys i gael Prydau Ysgol Am Ddim
  • Ddim yn cael mynediad at ddarpariaeth anghenion addysgol arbennig neu anghenion dysgu ychwanegol
  • O gefndiroedd Asiaidd, Asiaidd Prydeinig neu Asiaidd Cymreig, neu Ddu, Du Cymreig, Du Prydeinig, Caribïaidd neu Affricanaidd
  • Yn gymwys neu’n rhugl ar ôl caffael Saesneg fel iaith ychwanegol
  • Yn mynychu ysgolion cyfrwng Cymraeg ym Mlwyddyn 11 neu’n rhugl yn y Gymraeg.
• Roedd amrywiad sylweddol yn y math o ddarpariaeth a lefel y ddarpariaeth addysg drydyddol rhwng gwahanol grwpiau o ddysgwyr ac yn ddaearyddol.