Adnewyddu fframwaith Digidol 2030

Mae Digidol 2030 wedi sbarduno newid ers 2019, gyda’r nod o greu profiadau digidol mwy cadarnhaol i ddysgwyr a helpu staff i integreiddio offer a thechnolegau digidol yn eu harferion addysgu.

Cafodd y fframwaith gwreiddiol ei gyhoeddi gan Lywodraeth Cymru ym mis Mehefin 2019. Mae’n berthnasol i sefydliadau addysg bellach (colegau), darparwyr prentisiaethau craidd, a darparwyr dysgu oedolion yn y gymuned.

Ymgymerodd Medr â’r cyfrifoldeb am fframwaith Digidol 2030 ym mis Awst 2024.

Pam mae dysgu digidol yn bwysig?

Mae sgiliau a chymwyseddau digidol yn dod yn gynyddol angenrheidiol mewn bywyd beunyddiol, er mwyn dod o hyd i wybodaeth a defnyddio gwasanaethau allweddol. Yn Digidol 2030, rydym yn canolbwyntio ar y ffyrdd y gellir defnyddio offer a thechnolegau digidol yn effeithiol i gyfoethogi profiadau dysgwyr.

Bydd angen i ddysgwyr ddefnyddio offer a thechnolegau digidol yn eu gweithleoedd yn y dyfodol, felly dylent gael cyfleoedd priodol i ddatblygu sgiliau a hyder digidol. Yn Digidol 2030, rydym yn ystyried y cysylltiadau rhwng sgiliau digidol a’r economi, yn unol â gwaith Llywodraeth Cymru i ddatblygu Strategaeth Sgiliau i Gymru.

Mae Digidol 2030 yn pwysleisio pwysigrwydd sicrhau bod dysgwyr yn datblygu cymwyseddau digidol a thechnegol ochr yn ochr â sgiliau dynol fel llythrennedd gwybodaeth, datrys problemau a meddwl yn greadigol. Dylai datblygiadau digidol gael eu harwain gan strategaeth a’u hysgogi gan addysgeg, a dylent fod yn ymatebol i anghenion dysgwyr a staff. Rydym yn cydnabod bod newid digidol llwyddiannus yr un mor ddibynnol ar bobl a diwylliant ag ydyw ar dechnoleg.

Pam rydym wedi diweddaru’r fframwaith hwn?

Roedd y fersiwn wreiddiol o Digidol 2030 a gyhoeddwyd yn 2019 yn cynnwys ymrwymiad i gynnal adolygiad canol tymor gyda’r bwriad o adnewyddu’r fframwaith. Yn y broses adnewyddu hon, ein nod oedd adlewyrchu’r ffordd y mae’r sector wedi datblygu a chydnabod newidiadau sylweddol i’r cyd-destun a’r dirwedd ar gyfer dysgu digidol, gan gynnwys:

• Y newid cyflym i ‘addysg o bell ar frys’ a oedd yn ofynnol yn ystod pandemig Covid-19 a’r cyfnod adfer dilynol (2020-2021). Tynnodd hyn sylw at bwysigrwydd dull strategol o ymdrin â dysgu digidol a datblygu’r sylfeini cadarn a chydlynol ar gyfer dulliau cyflwyno digidol.
• Argaeledd offer deallusrwydd artiffisial cynhyrchiol ers diwedd 2022, y ffaith bod diwydiant wedi’u mabwysiadu’n gyflym, a’r goblygiadau i weithgareddau addysgu, dysgu ac asesu. Mae Medr wedi ymrwymo i gyhoeddi datganiad safbwynt ar wahân ar ddeallusrwydd artiffisial mewn addysgu a dysgu erbyn mis Mawrth 2027.
• Daethom yn weithredol ym mis Awst 2024. Rydym wedi achub ar y cyfle hwn i atgyfnerthu cysondeb rhwng Digidol 2030 a’n dull strategol ehangach; yn enwedig yn unol â’n Cod Ymgysylltu â Dysgwyr a’n gwaith ar hyrwyddo cydweithio ag undebau llafur.

Mae Jisc yn bartner cyflawni allweddol ar gyfer Digidol 2030, a gwnaethom ofyn iddo ymgysylltu â darparwyr dysgu, cyrff cynrychiadol a rhanddeiliaid allweddol wrth baratoi i ddiweddaru’r fframwaith. Cadarnhaodd yr adborth gan ddarparwyr fod Gweledigaeth, Nodau ac Amcanion gwreiddiol Digidol 2030 (sy’n ffurfio asgwrn cefn y fframwaith hwn) wedi’u diogelu’n ddigonol at ydyfodol yn 2019 a’u bod yn dal yn ddilys ac yn werthfawr ar y pwynt canol tymor hwn.

Beth wnaeth Jisc ei ddarganfod?

Daeth yr adolygiad o hyd i gynnydd sylweddol mewn dysgu digidol ledled Cymru, ynghyd â her barhaus i sicrhau bod cynnydd yn troi’n brofiad cadarnhaol i bob dysgwr.

Fel rhan o’r adolygiad, cynhaliodd Jisc grwpiau ffocws a sgyrsiau unigol â phobl o feysydd addysg bellach, prentisiaethau a dysgu oedolion yn y gymuned. Ymhlith y cyfranogwyr roedd uwch-arweinwyr, rheolwr cwricwlwm ac ansawdd, arbenigwyr technoleg ddysgu, cydweithwyr ym meysydd TG a data, a’r rhai sy’n rheoli darpariaeth i oedolion a darpariaeth seiliedig ar waith.

“Rwy’n ddiolchgar i bawb a roddodd o’u hamser i gyfrannu mor agored. Myfyriodd pobl ar y ffordd roedd dysgu digidol wedi datblygu yn eu sefydliadau, yr hyn roedden nhw wedi’i gyflawni a’r heriau maen nhw’n dal i weithio i’w goresgyn. Dangosodd eu henghreifftiau fod darparwyr yn gwella mynediad, yn addasu dulliau cyflwyno ac yn cefnogi staff, a hynny’n aml o fewn cyfyngiadau sylweddol.”

Arweinydd y Prosiect, Glyn Rogers (Jisc)

Ochr yn ochr â’r gwaith ymgysylltu hwn, roedd yr adolygiad hefyd yn seiliedig ar sylwadau a gyflwynwyd gan ddarparwyr, canfyddiadau Estyn, ac adroddiadau Dirnadaeth Profiad Digidol Jisc ar gyfer Cymru. Ar y cyfan, roedd y dystiolaeth yn dangos sylfeini digidol mwy cadarn a phrofiadau cadarnhaol o ddysgu digidol yn gyffredinol. Roedd hefyd yn dangos nad oedd arferion unigol da bob amser yn arwain at brofiad cydgysylltiedig i ddysgwyr. Gwelir hyn yn un o’r straeon defnyddwyr sy’n cyd-fynd â’r adolygiad.

Mae’r persbectif hwnnw’n bwysig am fod amgylchiadau, hyder ac anghenion cymorth dysgwyr yn amrywio. Mae rhai’n dal i ddibynnu ar ddarparwyr am offer, cysylltedd a mannau astudio. Ar y llaw arall, mae angen help ar eraill i ddefnyddio technoleg gyfarwydd wrth ddysgu neu weithio. Roedd canfyddiadau’r arolwg hefyd yn tynnu sylw at yr angen i atgyfnerthu cymorth ar gyfer dysgu digidol yn y Gymraeg a’r Saesneg.

Bydd yn cymryd amser a chydgysylltu er mwyn i hyn i gyd ddigwydd. Mae gan arweinwyr canol rôl bwysig i’w chyflawni er mwyn cysylltu uchelgeisiau sefydliadol â’r hyn y mae timau’n ei wneud yn ymarferol. Mae angen i staff gael lle i ddatblygu ffyrdd o weithredu gyda’i gilydd a dysgu oddi wrth gydweithwyr. Siaradodd pobl ag ymrwymiad clir i wella dysgu digidol, gan gydnabod y ffordd roedd llwyth gwaith a phwysau o ran adnoddau yn effeithio ar yr hyn y gallent ei gynnal.

Roedd Digidol 2030 yn werthfawr i ddarparwyr fel pwynt cyfeirio cyffredin, ac roeddent yn croesawu ei hyblygrwydd ar gyfer gwahanol leoliadau. Maent yn awyddus i gael help ymarferol i roi’r uchelgeisiau hynny ar waith mewn profiadau beunyddiol. Dylai’r cam nesaf adeiladu ar y cynnydd, yr arbenigedd a’r ymrwymiad sydd eisoes i’w gweld ym mhob rhan o’r sector, gyda ffocws parhaus ar brofiad dysgu digidol sy’n gyson gadarnhaol a chynhwysol i ddysgwyr ledled Cymru.

Beth fydd yn digwydd nesaf?

Rydym yn gweithio gyda Jisc i ddatblygu rhaglen o weithgareddau a fydd yn ategu’r fframwaith wedi’i adnewyddu, gan ganolbwyntio ar gyfres o bynciau sydd wedi cael eu llywio gan adborth o’r sector a gwaith casglu tystiolaeth arall.

Ein huchelgais ar gyfer y tymor hwy yw gwreiddio ein dull o ymdrin â dysgu digidol yn fwy cadarn yn y dirwedd addysg drydyddol. Mae dogfen fframwaith Digidol 2030 yn nodi rhai camau cychwynnol rydym yn eu cymryd tuag at gyflawni’r nod hwn, yn ogystal â rhai ffactorau hysbys dros y blynyddoedd nesaf a fydd yn dylanwadu ar ein ffordd o weithredu yn y dyfodol.

Mae rhagor o wybodaeth am waith Medr ar ein tudalen Dysgu digidol.

Ymholiadau