Sta/Medr/12/2026: Y Gymraeg mewn addysg uwch, 2024/25

Prif bwyntiau

• Yn 2024/25, roedd yn hysbys bod 13% o’r cofrestriadau gan fyfyrwyr o Gymru’n rhai gan siaradwyr Cymraeg rhugl. Roedd gan 15% arall ryw lefel o allu i siarad Cymraeg a hwythau naill ai’n siaradwyr nad oeddent yn rhugl neu’n siaradwyr â lefel gallu anhysbys.
• Yn 2024/25, fe wnaeth 33% o’r cofrestriadau gan fyfyrwyr o Gymru yr oedd yn hysbys eu bod yn siaradwyr Cymraeg rhugl astudio o leiaf 1 credyd yn Gymraeg, ac fe wnaeth 22% astudio o leiaf 40 o gredydau yn Gymraeg. Roedd y rhain yn gynnydd o’i gymharu â 30% a 21% yn 2023/24.
• Roedd 4% o’r cofrestriadau gan yr holl fyfyrwyr, gan gynnwys y rhai nad oeddent o Gymru ac nad oedd yn hysbys eu bod yn siaradwyr Cymraeg, yn cynnwys astudio o leiaf 1 credyd yn Gymraeg yn 2024/25, sef yr un gyfran ag yn 2023/24.
• Ar draws yr holl gofrestriadau, roedd 5,720 o gofrestriadau ag o leiaf 1 credyd a astudiwyd yn Gymraeg yn 2024/25, sy’n gynnydd o 3% o’i gymharu â 2023/24, er bod hyn yn dal yn is nag mewn blynyddoedd cynharach.
• Roedd mwy na dwywaith cymaint o gofrestriadau gan fyfyrwyr benywaidd yn cynnwys o leiaf 1 credyd a astudiwyd yn Gymraeg o’i gymharu â chofrestriadau gan fyfyrwyr gwrywaidd. O’r cofrestriadau ag o leiaf 1 credyd wedi cael ei astudio yn Gymraeg, roedd myfyrwyr benywaidd hefyd yn fwy tebygol o astudio nifer uwch o gredydau yn Gymraeg na myfyrwyr gwrywaidd.
• Addysg a hyfforddiant oedd y pwnc modiwl â’r nifer a’r gyfran uchaf o gofrestriadau ag o leiaf 1 credyd wedi cael ei astudio yn Gymraeg.
• Roedd 630 o staff addysgu academaidd wedi’u contractio i addysgu yn Gymraeg yn 2024/25, sy’n gynnydd o’r cyfanswm o 565 yn 2023/24.

Diwygiadau o ddatganiadau blaenorol

Mae data ar gyfer 2023/24 wedi cael ei ddiwygio i gynnwys data wedi’i ddiweddaru gan Brifysgol De Cymru. Effaith hyn fu gostyngiad o 45 yn nifer y cofrestriadau ar y cyfan a chynnydd o 1,010 yn nifer y cofrestriadau gan fyfyrwyr o Gymru.

Bu diweddariad hefyd i nifer y cofrestriadau ag o leiaf 1 credyd cyfrwng Cymraeg yn 2023/24 gan nad oedd nifer o fyfyrwyr ymchwil ôl-radd ym Mhrifysgol Bangor a Phrifysgol Cymru y Drindod Dewi Sant wedi cael eu categoreiddio’n gywir. Mae hyn wedi arwain at gynnydd yn nifer y cofrestriadau ag o leiaf 1 credyd wedi cael ei astudio yn Gymraeg, sef cynnydd o 50 ym Mhrifysgol Bangor a chynnydd o 5 ym Mhrifysgol Cymru y Drindod Dewi Sant.