Ymateb Medr i adroddiad Estyn ar Y Cwricwlwm Medrau Byw yn Annibynnol (MBA) mewn Addysg Bellach

Mae Medr yn croesawu adroddiad thematig Estyn ar y Cwricwlwm Sgiliau Byw’n Annibynnol (SBA) mewn sefydliadau addysg bellach. Rydym yn derbyn y canfyddiadau a’r argymhellion fel y maent yn berthnasol i Medr.

Comisiynwyd yr adroddiad thematig gan Medr ym mis Awst 2024 yn dilyn gwaith ymgysylltu helaeth â’r sector, lle y nodwyd nifer o flaenoriaethau ar gyfer gwella. Ers adroddiad thematig Estyn yn 2017, mae’r sector wedi gwneud gwelliannau sylweddol i’r ffordd y caiff y cwricwlwm SBA ei gyflwyno, gyda ffocws cadarn ar ymateb i anghenion dysgwyr. Comisiynwyd yr adroddiad thematig hwn er mwyn sicrhau bod newidiadau effeithiol wedi cael eu gwneud ac er mwyn atgyfnerthu arlwy cyson i ddysgwyr ledled Cymru. Mae Cynllun Strategol 2025-2030 Medr yn amlinellu ein hymrwymiad i hyrwyddo dull sy’n canolbwyntio ar yr unigolyn o gefnogi dysgwyr ag Anghenion Dysgu Ychwanegol, ochr yn ochr â ffocws cadarn ar gynyddu cyfranogiad. Bydd yr adroddiad thematig hwn yn helpu i lywio ein hymdrechion ar y cyd â’r sector wrth i ni wneud cynnydd o ran datblygu darpariaeth SBA wedi’i hatgyfnerthu.

Cyn i’r adroddiad thematig gael ei gomisiynu, roedd Llywodraeth Cymru (cyn i’r swyddogaethau perthnasol gael eu trosglwyddo i Medr), mewn partneriaeth â’r sector, eisoes wedi canfod bod angen diweddaru ein manylebau SBA er mwyn adlewyrchu cwricwlwm sy’n canolbwyntio ar yr unigolyn yn well, a hynny’n unol â Deddf Anghenion Dysgu Ychwanegol a’r Tribiwnlys Addysg (Cymru) 2018. Felly, mae Medr yn croesawu argymhelliad cyntaf Estyn y dylid diwygio’r manylebau, ac mae’n gwerthfawrogi’r dystiolaeth a gyflwynwyd er mwyn llywio’r gwaith hwn. Mae’r ymrwymiad hwn wedi’i wreiddio yn ein Cynllun Gweithredol, a chaiff yr holl newidiadau eu gwneud ar y cyd â’r sector. Bydd rhoi canllawiau clir i gefnogi dealltwriaeth hefyd yn rhan allweddol o’r broses hon, gan helpu i atgyfnerthu’r manylebau diwygiedig (Argymhelliad 2).

Yn fwy cyffredinol, mae ein Cynllun Strategol yn amlinellu ein hymrwymiad i hyrwyddo dull sy’n canolbwyntio ar yr unigolyn ar gyfer dysgwyr ag Anghenion Dysgu Ychwanegol (ADY). Fel rhan o hyn, ein nod yw helpu Llywodraeth Cymru i roi argymhellion perthnasol ar waith (Argymhellion 3–5) drwy barhau i gymryd rhan mewn gweithgorau perthnasol a rhoi gwybodaeth a chyngor ynglŷn â darparu ar gyfer ADY yn y sector trydyddol. Bydd Medr yn ymgysylltu ag awdurdodau lleol lle bo hynny’n briodol er mwyn archwilio meysydd lle y bydd angen cymorth ychwanegol yn y sector ôl-16 (Argymhellion 12–15).

Bydd Medr yn gweithio gyda sefydliadau addysg bellach i sicrhau bod y wybodaeth ar eu gwefannau’n hygyrch ac yn adlewyrchu’r cymorth sydd ar gael i ddysgwyr yn glir (Argymhelliad 10), ac yn cynnal ymarfer monitro yn ystod 2026 i adolygu cynnydd. Yn ogystal â chyhoeddi manylebau a chanllawiau wedi’u diweddaru, byddwn hefyd yn gweithio gyda’r sector i archwilio’r gweithgareddau dysgu proffesiynol y bydd eu hangen er mwyn helpu i gyflwyno’r cwricwlwm diwygiedig yn effeithiol (Argymhelliad 7).  Byddwn yn archwilio’r potensial ar gyfer defnyddio cyllid dysgu proffesiynol i gefnogi’r gweithgareddau hyn.  Rydym yn cydnabod pwysigrwydd helpu sefydliadau addysg bellach i ddatblygu’r cwricwlwm mewn ffyrdd sy’n sicrhau mynediad teg i ddysgwyr ledled Cymru.

Rydym yn falch bod Estyn wedi cydnabod gwelliannau sylweddol ar draws y sector ers yr adolygiad diwethaf. Edrychwn ymlaen at weithio gyda’r sector a phartneriaid perthnasol i roi’r argymhellion ar waith ac atgyfnerthu’r ddarpariaeth ymhellach, gan sicrhau arlwy cyson o ansawdd da i ddysgwyr ag anghenion cymhleth ledled Cymru.