Medr/2026/11: Cyllid cyfalaf addysg bellach ac Addysg Uwch 2025-26

Cyflwyniad

1. Mae Llywodraeth Cymru wedi cyhoeddi y bydd cyllid cyfalaf ychwanegol o £26m ar gael i’w ddyrannu ym mlwyddyn ariannol 2025-26. Gellir dyrannu’r cyllid i wariant a ysgwyddir ym mlwyddyn academaidd 2025/26, yn ogystal ag ymrwymiadau ariannol a wneir erbyn 31 Gorffennaf 2026 a ategir gan gontractau neu archebion prynu. Ar gyfer colegau, bydd yr arian ychwanegol yn helpu i gynyddu cyfranogiad, yn enwedig mewn cyrsiau galwedigaethol er enghraifft drwy ehangu’r ddarpariaeth o ran gweithdai. Mae cyllid blaenorol wedi cael ei ddefnyddio gan brifysgolion i gefnogi prosiectau sy’n lleihau eu costau gweithredu ac yn gwella cyfleusterau i fyfyrwyr a staff. Ni ellir defnyddio cyllid cyfalaf i gefnogi costau staff yn uniongyrchol. Fodd bynnag, gall yr arbedion a gynhyrchir gan fuddsoddiadau cyfalaf ddod â rhywfaint o arbedion refeniw sy’n lleddfu pwysau costau. Mae’r cyllid ychwanegol hwn yn cynnwys £13m ar gyfer sefydliadau addysg uwch ac £13m ar gyfer sefydliadau addysg bellach.

Sail dyraniadau cyllid cyfalaf

2. Dyrennir y cyllid cyfalaf yn seiliedig ar ddull fformwläig ac fe bennwyd y dyraniadau yn seiliedig ar y canlynol:

i) Addysg uwch: niferoedd myfyrwyr. Mae nifer y myfyrwyr mewn sefydliad yn ddirprwy rhesymol ar gyfer faint o ystâd a chyfleusterau y mae eu hangen. Daw’r niferoedd myfyrwyr a ddefnyddiwyd ar gyfer y dyraniad cychwynnol o ffigyrau Cyfwerth ag Amser Llawn (CagALl) Cofnod Myfyrwyr HESA ar gyfer pob dull, lefel a gwlad y mae myfyrwyr yn hanu ohoni yn seiliedig ar flwyddyn academaidd 2023/24. Cymhwyswyd isafswm dyraniad o £975,000. O ystyried ei hystâd gyfyngedig yng Nghymru, bydd trothwy isaf o 50% (£487,500) wedi’i bennu ar gyfer y Brifysgol Agored i gyfrannu at brosiectau a fydd o fudd i fyfyrwyr o Gymru. Mae hon yr un sail ag a ddefnyddiwyd i ddyrannu’r cyllid cyfalaf o £10m ym mis Hydref.

ii) Addysg bellach: Cyfanswm dyraniad2025/26. Fe bennwyd y dyraniad amser llawn cychwynnol ar gyfer blwyddyn academaidd 2025/26 gan ddefnyddio gwybodaeth am gyfrif pennau dysgwyr a gwerth rhaglenni o’r data LLWR diweddaraf ac fe’i goleuwyd gan ddata o’r CYBLD. Dosbarthwyd y dyraniad cyfalaf ychwanegol ar sail pro rata, sy’n cyd-fynd â chyfran pob darparwr o gyfanswm y dyraniad, yn seiliedig ar gyfrif pennau dysgwyr.

Dyraniadau

3. Darperir y dyraniadau canlyniadol ar gyfer pob sefydliad yn Atodiad A ar gyfer sefydliadau addysg bellach ac addysg uwch.

Cadarnhau’r gallu i wario

4. O ystyried y ffrâm amser gyfyngedig i ddosbarthu’r cyllid hwn, yn lle cynlluniau wedi’u cwmpasu’n llawn rydym yn ei gwneud yn ofynnol i sefydliadau gadarnhau trwy anfon e-bost i [email protected] eu bod yn gallu defnyddio eu dyraniad yn erbyn prosiectau perthnasol ym mlwyddyn academaidd 2025/26. Sylwer bod rhaid i’r rhain fod yn ddatblygiadau yng Nghymru (neu, yn achos digidol, prosiectau a fydd o fudd yn uniongyrchol i fyfyrwyr o Gymru).

5. Os yw sefydliad yn rhagweld na fydd yn gallu defnyddio ei ddyraniad yn llawn, dylai hysbysu Medr ar y cyfle cynharaf a bydd unrhyw arian gweddillol yn cael ei ailddyrannu i sefydliadau eraill trwy’r dull fformwläig a ddisgrifiwyd yn flaenorol.

Canllawiau

6. Bydd canllawiau’n dilyn y cyhoeddiad hwn a’r rheiny’n amlinellu’r gwariant cymwys, ac felly hefyd dempled i adrodd ar wariant.

Monitro blynyddol

7. Bydd ymarfer monitro’n cael ei gynnal yn 2026 ar ddyddiad addas i sicrhau bod y cyllid wedi cael ei ddefnyddio fel a fwriadwyd ac i ddarparu diweddariad ar yr effaith y mae’r buddsoddiad wedi’i chael.

8. Bydd disgwyl i sefydliadau ddarparu dadansoddiad o’r gwariant cyfalaf a manylu ar unrhyw brosiectau y mae’r cyllid wedi cyfrannu atynt.

Amserlen

9. Bydd Medr yn trefnu bod yr arian a ddyrennir yn cael ei dalu i sefydliadau ar ôl cael y cadarnhad uchod ac ar 31 Mawrth 2026.

10. Bydd y broses fonitro flynyddol yn digwydd yn 2026 ar ddyddiad addas.

Rhagor o wybodaeth

11. I gael rhagor o wybodaeth, cysylltwch â [email protected].

Atodiad A

Modelu cyllid cyfalaf ychwanegol ar gyfer addysg uwch yn 2025/26

Sefydliad	Myfyrwyr CagALl 2023/24	Dyraniadau pro rata i (£): CagALl	Canran a ddyrennir i bob sefydliad CagALl
Prifysgol De Cymru	19,177	£1,986,656.20	15%
Prifysgol Aberystwyth		£975,000	8%
Prifysgol Bangor		£975,000	8%
Prifysgol Caerdydd	28,326	£2,934,453.95	23%
Prifysgol Cymru y Drindod Dewi Sant	11,755	£1,217,768.35	9%
Prifysgol Abertawe	19,009	£1,969,252.10	15%
Prifysgol Metropolitan Caerdydd	10,578	£1,095,836.12	8%
Prifysgol Wrecsam		£975,000	8%
Y Brifysgol Agored yng Nghymru	8,408	£871,033.28	7%
Cyfanswm	97,253.00	£13,000,000.00	100%

Ffynhonnell: Cofnod myfyrwyr HESA 2023/24

• Niferoedd Myfyrwyr nas defnyddiwyd yn y cyfrifiad: Poblogaeth gofrestru safonol HESA, pob dull, lefel a gwlad y mae myfyrwyr yn hanu ohoni.
• Ffigyrau CagALl a ddefnyddiwyd yn y cyfrifiad: Poblogaeth Sesiwn HESA, pob dull, lefel a gwlad y mae myfyrwyr yn hanu ohoni.
• Sylwer fod gwerthoedd CagALl wedi cael eu talgrynnu yn dilyn eu defnyddio yn y cyfrifiadau.

Modelu cyllid cyfalaf ychwanegol ar gyfer addysg bellach yn 2025/26

Sefydliad	Myfyrwyr CagALl 2023/24	Dyraniadau pro rata i (£): CagALl	Percentage allocated to each institution FTE
Coleg Penybont	21,257,267	£647,440.95	4.98%
Coleg Caerdydd a’r Fro	51,838,831	£1,578,875.68	12.15%
Coleg Cambria	51,831,161	£1,578,642.08	12.14%
Coleg Gwent	59,626,840	£1,816,078.14	13.97%
Coleg Sir Gâr	28,960,384	£882,057.82	6.79%
Coleg y Cymoedd	44,337,120	£1,350,393.11	10.39%
Coleg Gŵyr Abertawe	36,295,608	£1,105,469.62	8.50%
Grŵp Llandrillo Menai	50,512,285	£1,538,472.55	11.83%
Grŵp NPTC	34,051,497	£1,037,119.85	7.98%
Y Coleg Merthyr Tudful	13,503,613	£411,284.86	3.16%
Coleg Sir Benfro	16,837,610	£512,829.72	3.94%
Coleg Catholig Dewi Sant	9,656,971	£294,126.17	2.26%
Addysg Oedolion Cymru (ALW)	8,116,566	£247,209.45	1.90%
Cyfanswm	426,825,753	£13,000,000.00	100%